Een LiFePO4 accu is een flinke investering voor je tiny house. Je betaalt al snel €800 tot €2000 voor een goed model, afhankelijk van de capaciteit.
▶Inhoudsopgave
Het is dus logisch dat je wilt weten of je ook echt krijgt wat er op de doos staat. Een accu van 100Ah belooft 1280Wh (1,28 kWh), maar in de praktijk blijkt dat soms minder te zijn. Capaciteit testen is de enige manier om zeker te weten dat je off-grid droom niet in duvalt omdat je ’s nachts zonder stroom komt te zitten.
Wat je nodig hebt voor een capaciteitstest
Om je LiFePO4 accu goed te testen, heb je een paar specifieke spullen nodig.
Een multimeter is handig, maar een echte capaciteitstester of een voltmeter met hoge nauwkeurigheid is beter. Je hebt ook een constante belasting nodig. Een 12V lamp van 50W of een waterkoker werkt goed om een voorspelbare stroom te trekken. Zorg voor een stabiele omgevingstemperatuur, idealiter tussen 15°C en 25°C.
Kou of hitte beïnvloedt de meting enorm. Je LiFePO4 accu moet volledig opgeladen zijn voordat je begint.
Gebruik een geschikte lader die bij je accu past, zoals een Victron SmartSolar of een Renogy lader.
Zorg dat de accu minstens 2 uur rust heeft gehad na het opladen. Dit zorgt ervoor dat de spanning stabiel is. Tot slot, een notitieblok of telefoon om de waardes per minuut of per kwartier bij te houden. Handmatig meten is nog steeds het meest betrouwbaar.
Stap 1: Accu volledig opladen en stabiliseren
De eerste stap is het opladen van je accu tot 100%. Bij LiFePO4 betekent dit een spanning van 3,65V per cel.
Voor een 12V accu is dat ongeveer 14,6V. Gebruik een lader met een BMS (Battery Management System) ondersteuning.
De accu is vol als de laadstroom onder de 0,05C zakt (bij een 100Ah accu is dat 5A). Zet de lader daarna uit of schakel over op onderhoudsladen. Laat de accu nu 2 tot 4 uur rusten. Dit is cruciaal. Direct na het opladen is de spanning kunstmatig hoog.
Door te wachten zakt de spanning naar een stabiele 'rustspanning' (meestal rond 13,4V - 13,6V).
Als je nu al begint met ontladen, meet je een te hoge capaciteit. Veelgemaakte fout: te snel beginnen. Wacht liever een nacht als je kunt.
Stap 2: De belasting aansluiten en startmeting doen
Sluit je belasting (de lamp of het verwarmingselement) aan op de accu. Gebruik dikke kabels, minimaal 16mm² voor een stroom tot 20A.
Dunne kabels geven spanningval en dat verpest je meting. Zorg dat er geen andere verbruikers aan staan.
Je test immers de accu alleen. Zet je eventuele omvormer uit of koppel hem los. Meet direct bij het aanzetten de startspanning en de startstroom. Noteer deze waardes.
De stroom moet constant blijven. Als je een lamp gebruikt, kan de stroom iets zakken als de gloeidraad warm wordt, maar het verschil moet klein zijn (minder dan 5%). Bij een weerstand (waterkoker) blijft de stroom constant. Zet een timer aan. Je bent nu begonnen.
Stap 3: Het ontladen en continu meten
Laat de accu ontladen totdat de spanning per cel 2,5V bereikt (voor een 12V accu: 10V tot 12V, afhankelijk van het BMS). Stop nooit bij 0V! De BMS schakelt de accu meestal uit bij 2,5V per cel.
Als je verder ontladen, beschadig je de cellen permanent. Je meet nu elke 15 minuten de spanning en de stroom.
Doe dit strikt bij. De formule voor vermogen is: Voltage (V) x Stroom (A) = Watt (W).
Voor een test op 100% capaciteit moet je de accu volledig leegtrekken. Dit duurt lang. Een 100Ah accu met een 50W lamp (ca. 4A) doet er 25 uur over om leeg te raken. Wees geduldig.
Slaap er gerust een nacht over. Veelgemaakte fout: de meting overslaan omdat je moe bent.
Elke gemiste meting geeft een gat in je data.
Stap 4: De daadwerkelijke capaciteit berekenen
Als de accu de BMS-limiet bereikt, stop je de test. Tel nu alle Watt-uur (Wh) bij elkaar op.
Als je elke 15 minuten meet, tel je de gemiddelde Watt per kwartier op. Of gebruik de stroom (A) vermenigvuldigd met de tijd (uren). Als je 4A trekt en de accu leeg raakt na 20 uur, heb je 80Ah ontladen.
Vermenigvuldig dit met de gemiddelde spanning (meestal 12,8V voor LiFePO4). Zorg dat je daarna je LiFePO4 accu's correct oplaadt.
Voorbeeld: Je trekt 50W constant. De test duurt 20 uur. 50W x 20 uur = 1000Wh.
Dit is 1 kWh. Als je accu verkocht werd als 1,28 kWh (100Ah @ 12,8V), dan is de daadwerkelijke capaciteit 78% van de beloofde waarde. Dit is normaal voor budget Accu's, maar volgens onze koopgids voor tiny house accu's zou een topmerk zoals Dragonfly Energy Battle Born de 95% moeten halen.
Veelgemaakte fouten tijdens het testen
- Te koude accu: LiFePO4 presteert slechter bij kou. Test bij temperaturen onder de 10°C niet. De interne weerstand stijgt en je meet een lagere capaciteit die in de zomer wel beschikbaar is.
- Geen constante belasting: Gebruik geen wisselende verbruikers zoals een koelkast. Die verbruiken pieken en dalen. Je weet niet precies wat je trekt. Gebruik een weerstandslamp of een specifieke load tester.
- Te snel: De accu moet stabiel zijn. Direct na laden beginnen zorgt voor vertekende data. Wacht altijd die 2-4 uur rust.
- BMS uitschakeling negeren: Sommige BMS schakelen uit zonder waarschuwing. Zorg dat je in de buurt bent. Als de BMS uitschakelt, meet je de spanning op de uitgang niet meer.
Verificatie checklist: Klopt je accu?
Voordat je tevreden bent, loop je deze lijst af. Als je accu minder dan 80% van de beloofde capaciteit haalt, is er iets mis.
- Startwaardes: Was de spanning na rust 13,4V of hoger?
- Stroomconstantie: Bleef de stroom binnen 5% van het gemiddelde?
- Capaciteit: Heb je minimaal 90% van de theoretische waarde bereikt?
- BMS gedrag: Heeft de BMS correct uitgeschakeld bij 2,5V per cel?
- Temperatuur: Was de omgevingstemperatuur tussen 15°C en 25°C?
Dit kan fabricage zijn, maar ook slijtage als de accu al oud is. Een nieuwe accu moet minimaal 95% halen. Als je accu door deze test zakt, neem dan contact op met de leverancier.
Voor tiny houses is betrouwbaarheid key. Je wilt geen accu die ’s nachts uitvalt terwijl je verwarming aan staat. Verdiep je daarom in de beste lithium batterijen voor off-grid wonen; een goede test geeft je gemoedsrust.