Off-grid installatietechniek

Hoe sluit je een IBC-tank aan als regenwateropvang tiny house?

Thomas van der Heijden Thomas van der Heijden
· · 9 min leestijd

Een regenwateropvang met een IBC-tank is de ultieme stap naar echte vrijheid in je tiny house.

Inhoudsopgave
  1. Wat je nodig hebt: materialen en voorwaarden
  2. Stap 1: De locatie en fundering voorbereiden
  3. Stap 2: De IBC-tank klaarmaken voor aansluiting
  4. Stap 3: De waterleiding in je tiny house installeren
  5. Stap 4: Het debietfilter en de veiligheid
  6. Stap 5: De regenpijp koppelen en testen
  7. Veelgemaakte fouten en hoe je ze oplost
  8. Verificatie-checklist: Is het goed?

Je bent niet meer afhankelijk van een waterleiding die op elk moment kan uitvallen of simpelweg niet aanwezig is op je stukje grond. Met een IBC-tank (Intermediate Bulk Container) zet je in één klap een flinke voorraad water neer. Vaak gaat het om een tank van 1000 liter, een stevig kunststof blok dat je makkelijk op een pallet kunt verplaatsen.

Het aansluiten ervan klinkt ingewikkeld, maar met de juiste voorbereiding is het een klus die je in een weekend kunt klaren. We gaan het stap voor stap doen, zonder ingewikkelde theorie, maar met directe actie.

Wat je nodig hebt: materialen en voorwaarden

Voordat je naar de bouwmarkt rent, moet je even stilstaan bij de basis. Een IBC-tank van 1000 liter weegt vol ongeveer 1000 kilo. Dat is veel gewicht op een kleine plek.

Je fundering moet dus waterpas en stabiel zijn. Denk aan een betontegel van 60x60 cm of een goed geventileerd houten frame van stevig vurenhout.

Zorg dat de tank niet direct op de grond staat; vocht en ongedierte zijn je vijanden. De materialenlijst is overzichtelijk.

Je hebt de IBC-tank zelf nodig. Een nieuwe kost tussen de €150 en €250, een tweedehands (gebruikt voor voedingsmiddelen) vaak tussen de €50 en €100. Check altijd of de tank schoon is en geen lekkages heeft.

  • De IBC-tank (1000 liter is de standaard voor tiny houses).
  • Een ijzerzaag of pijpensnijder voor de aanvoerleiding.
  • Boormachine met een 32mm of 40mm boor (afhankelijk van je kraan).
  • Debietfilter (10 micron) om het water te zuiveren voor de pomp.
  • Dompelpomp (minimaal 40 liter per minuut, druk van 2,5 bar voor een douche).
  • Drukregelaar en terugslagklep (essentieel voor je pomp).
  • Slangen: 3/4 inch (20mm) flexibele waterslang voor aanvoer en afvoer.
  • Bochtstukken en verloopnippels van messing (duurzamer dan plastic).
  • Kitpistool met sanitairkit (siliconenkit is niet altijd waterdicht genoeg voor drinkwater).
  • Veiligheidsbril en handschoenen.

Check altijd de lokale regels. Sommige gemeentes hebben regels over wateropvang, vooral als je in een waterwingebied woont.

Een quick call met de gemeente voorkomt gedoe later.

Stap 1: De locatie en fundering voorbereiden

De plek van je tank bepaalt hoe makkelijk je water stroomt. Water stroomt vanzelf naar beneden, dus je wilt de tank zo laag mogelijk plaatsen ten opzichte van je tiny house.

  1. Zoek een vlakke plek van ongeveer 1,2 x 1,2 meter.
  2. Leg een fundering van betontegels of een gegalvaniseerd palletframe.
  3. Waterpas de ondergrond. Een IBC-tank die scheef staat, zorgt voor ongelijke druk en scheuren.
  4. Zorg voor een stabiele ondergrond. Zand of aarde is geen optie; dat verzakt.

Dit vermindert de druk op je pomp. Kies een plek die makkelijk bereikbaar is voor een vuilniswagen of een container om de tank te legen (schoonmaken eens in de zoveel tijd). Veelgemaakte fout: De tank op de grond zetten om geld te besparen. De bodem roest of beschadigt, en onkruid groeit vast aan de tank. Gebruik altijd een stabiele ondergrond. Tijdsindicatie: 2 uur (inclusief materialen ophalen).

Stap 2: De IBC-tank klaarmaken voor aansluiting

De meeste IBC-tanken hebben een standaard kranen aan de onderkant. Voor een tiny house wil je vaak een aparte aanvoer naar je pomp en een aparte afvoer voor schoonmaak.

Je moet dus een gat boren in de zijkant of deksel, of de bestaande kraan vervangen.

  1. Sluit de aftapkraan volledig.
  2. Verwijder de plastic dop (deksel) bovenop de tank. Dit is vaak een klik-systeem. Doe dit voorzichtig; het plastic is dik maar kan breken bij kou.
  3. Boor een gat van 32mm in de zijkant van de tank (niet in de bodem!) als je een extra vulleiding wilt. Gebruik een stepboor voor een net gat.
  4. Plaats een doorvoer fitting (rubberen ring en moer) in het gat. Draai deze vast met een steeksleutel. Niet te strak, anders knijpt het rubber door.
  5. Sluit de aanvoerslang (regenpijp) aan op deze bovenste ingang. Gebruik een sifon of rooster om bladeren tegen te houden.

De makkelijkste en veiligste manier is het gebruiken van de bestaande aftapkraan (de onderste). We koppelen hierop een verloopstuk. Als je extra capaciteit wilt, boor je een gat in de bovenrand (de 'dop' bovenop de tank).

Veelgemaakte fout: Gaten boren zonder te meten. Te grote gaten zijn moeilijk te dichten. Gebruik altijd een stepboor en begin klein. Tijdsindicatie: 1,5 uur.

Stap 3: De waterleiding in je tiny house installeren

Het water moet van de tank naar je keukenkraan en douche. In een tiny house werk je vaak met flexibele leidingen omdat je weinig ruimte hebt.

We gebruiken een gesloten systeem met een pomp en een drukvat of een drukregelaar. Zorg dat de leidingen vorstvrij zijn. Als je huisje niet verwarmd wordt, moet de leiding in de wand of onder de vloer geïsoleerd zijn (PUR-schuim of isolatie mantel). Veelgemaakte fout: De pomp rechtstreeks op de kraan aansluiten zonder drukregelaar. De pomp zal kortsluiting maken of lawaai maken. Een drukregelaar is een must (kost ongeveer €25). Tijdsindicatie: 3 uur (afhankelijk van hoeveel gaten je moet boren in de tiny house vloer).

  1. Sluit de dompelpomp aan op de onderste kraan van de IBC-tank met een flexibele slang (3/4 inch). Gebruik een koppelstuk als de kraan niet direct past.
  2. Bevestig de pomp. Zorg dat deze niet los in het water ligt; maak een simpel plankje of hang hem vast.
  3. Sluit de retourklep aan op de uitgang van de pomp. Dit voorkomt dat het water terugloopt en de pomp continue aanslaat.
  4. Sluit de drukregelaar aan (of een klein drukvat van 2 liter). Dit zorgt voor constante waterdruk zonder dat de pomp constant draait.
  5. Leid de leiding via de vloer of wand naar je keukenblok. Gebruik bochten om scherpe knikken te voorkomen (max 90 graden bochten).
  6. Sluit de leiding aan op je mengkraan. Meeste tiny house kranen werken op 12V of 230V. Zorg dat je pomp op dezelfde stroombron zit (accu of netstroom).

Stap 4: Het debietfilter en de veiligheid

Regenwater is schoon, maar bevat altijd wat fijn vuil van het dak en de lucht. Voor je douche is dat niet erg, maar voor je keukenkraan wil je het filteren.

Een debietfilter (ook wel voorfilter genoemd) zorgt ervoor dat je pomp niet verstopt raakt.

  1. Koop een debietfilter van 10 micron. Een merk als Bosh of een universele waterfilterbehuizing kost rond de €30.
  2. Plaats het filter tussen de IBC-tank en de dompelpomp.
  3. Zorg dat de filter cartridges makkelijk te vervangen zijn. Zet de filter niet vast in een kastje.
  4. Sluit de slang aan op de filterbehuizing. Let op de stroomrichting (pijltje op de behuizing).
  5. Maak een aftapkraantje onder de filter voor onderhoud.

Plaats het filter altijd vóór de pomp. Nooit erna, want dan zuigt de pomp het vuil vast. Let op: Als je het water ook wilt drinken, is een 10 micron filter niet genoeg.

Dan heb je een UV-filter nodig (kost ongeveer €150-€200). Voor de meeste tiny houses is drinkwater uit de tank een keuze die je bewust maakt, mits je weet hoe je de IBC tank goed kunt reinigen (koken is veilig).

Veelgemaakte fout: Vergeten dat filters onderhoud nodig hebben. Een verstopt filter zorgt voor geen waterdruk. Vervang de cartridge elke 3 tot 6 maanden. Tijdsindicatie: 1 uur.

Stap 5: De regenpijp koppelen en testen

Nu sluiten we de regenpijp aan op de tank. Dit is vaak de 'natte' klus omdat je buiten werkt.

  1. Zaag de regenpijp door op de juiste hoogte. De pijp moet licht schuin lopen naar de tank toe.
  2. Plaist een T-stuk in de regenpijp.
  3. Sluit een 3/4 inch slang aan op het T-stuk. Gebruik een overgangsstuk van 100mm (pijp) naar 20mm (slang).
  4. Leid de slang naar de bovenste ingang van de IBC-tank (die je in stap 2 hebt gemaakt).
  5. Maak de verbinding waterdicht met kit en klemmen.
  6. Test het systeem: vul de tank met een tuinslang of wacht op de eerste regenbui.
  7. Check op lekkages bij alle koppelingen. Draai de kranen open en dicht.
  8. Sluit de stroom aan op de pomp. Controleer of de druk oploopt tot ongeveer 2 bar.

Veelgemaakte fout: De slang te strak aansluiten waardoor deze knikt. Water kan niet door een knik.

Houd een boog van minimaal 10 cm aan. Tijdsindicatie: 2 uur (inclusief testen).

Veelgemaakte fouten en hoe je ze oplost

Zelfs wanneer je een IBC tank gaat aansluiten kun je tegen problemen aanlopen. Hier zijn de meest voorkomende valkuilen bij tiny house waterinstallaties.

1. De tank loopt over.
Dit gebeurt als je geen overloop hebt. Als de tank vol is en het regent door, loopt het water over de rand.

Dit kan je fundering aantasten. Oplossing: Sluit een overflowslang aan op de bovenrand en leid die weg van je tiny house door een goede drainage aan te leggen.

2. Geen waterdruk.
Je pomp draait maar er komt geen water uit de kraan. Oplossing: Check eerst of de pomp wel water aanzuigt. Lucht in de slang?

Gebruik een ontluchter of sluit de slang tijdelijk rechtstreeks aan om de pomp te vullen. Check ook of de terugslagklep niet kapot is.

3. Vriezen in de winter.
Een IBC-tank barst niet snel, maar leidingen wel. Oplossing: Zet de pomp uit bij vorst en leeg de leidingen.

Of graaf de leidingen diep genoeg (minimaal 60 cm onder het maaiveld) en isoleer ze met schuim. 4. Algen in de tank.
Doorzichtig plastic en zonlicht = groen water. Oplossing: Schilder de tank aan de buitenkant (zwart of donkerbruin) of wikkel een doek eromheen. Dit houdt het water koel en donker. 5. Verkeerde aansluiting van de pomp.
De pomp draait maar bouwt geen druk op. Oplossing: De meeste dompelpompen moeten volledig onder water staan om te werken. Zit de pomp half uit het water? Druk hem dieper.

Verificatie-checklist: Is het goed?

Voordat je de boel afsluit en je tiny house inricht, loop je deze checklist af.

  • Stabiele fundering: staat de tank waterpas en zakt deze niet weg?
  • Lekkage check: Alle koppelingen droog? Geen druppels bij de filter en de pomp?
  • Waterdruk: Zet de kraan open. De pomp slaat aan en bouwt druk op (minimaal 2 bar voor douche).
  • Overloop: Is er een veiligheidsafvoer als de tank vol is?
  • Stroomvoorziening: Werkt de pomp op je zonnepanelen/batterij of netstroom?
  • Winterklaar: Zijn leidingen beschermd tegen vorst?
  • Filter: Zit het filter op de juiste plek (vóór de pomp)?
  • Regenpijp: Zit er een bladafscheider op de regenpijp?

Dit voorkomt dat je over een week alles weer open moet breken. Als je alles kunt afvinken, ben je klaar. Je tiny house is nu voorzien van een eigen waterbron. Je bent minder kwetsbaar voor storingen en je bespaart op je waterrekening.

Het water is gratis, zolang het regent. En in Nederland regent het genoeg.


Thomas van der Heijden
Thomas van der Heijden
Tiny House Bouwer & Off-Grid Installateur

Thomas bouwde de afgelopen 7 jaar zes tiny houses en legde meer dan 15 off-grid systemen aan voor particulieren. Hij testte verschillende isolatiematerialen en zonnepakketten in de praktijk en schreef hierover voor Tiny House Magazine. Op deze site deelt hij zijn bouwtekeningen en ervaringen met installaties die echt werken.

✓ Geverifieerd auteur ✓ Doelgroepen & Levensstijl, Modellen & Bouwers, Off-Grid & Installatietechniek
Thomas van der Heijden
Thomas van der Heijden
Tiny House Bouwer & Off-Grid Installateur

Thomas bouwde de afgelopen 7 jaar zes tiny houses en legde meer dan 15 off-grid systemen aan voor particulieren. Hij testte verschillende isolatiematerialen en zonnepakketten in de praktijk en schreef hierover voor Tiny House Magazine. Op deze site deelt hij zijn bouwtekeningen en ervaringen met installaties die echt werken.

Meer over Off-grid installatietechniek

Bekijk alle 2156 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →