Hoe maak je regenwater drinkbaar in een tiny house?

Je bent net verhuisd naar je tiny house. De regen klettert op het metalen dak en je weet dat je die waterdruppels eigenlijk wel kunt gebruiken. Drinken? Waarom niet?

In een off-grid tiny house is regenwater een goudmijn. Maar je kunt niet zomaar een glas onder de goot houden. Er zitten bacteriën, vogelpoep en stof in.

Je wilt het veilig maken. Dit is een klus die je serieus moet nemen.

Het is technisch, het kost geld, maar het geeft je onafhankelijkheid. Ik help je erdoorheen, stap voor stap.

Wat je nodig hebt voor je regenwatersysteem

Voordat je begint, check je de basis. Je dakoppervlakte bepaalt hoeveel water je vangt.

• Opslag: Een food-grade PE (polyethyleen) tank. Minimaal 1000 liter voor een tiny house. Voorbeelden: 1000L op maat gemaakt door Rotopax of een Plastijk tank. Kosten: €400 - €800.
• Filtering: Een meertraps filter. Eerst een bladvanger (€50), dan een sedimentfilter 20 micron (€30), en als je wilt drinken, een actiefkoolfilter 5 micron (€60) en een UV-lamp (€150 - €300 voor een VIQUA systeem).
• Pomp: Een dompelpomp voor in de tank (bijv. Gardena 6000/5) of een buitenboordpomp. Kosten: €100 - €250.
• Leidingen: PE- of PEX-buizen (16mm diameter). Geen koper, dat roest sneller met regenwater. Kosten: €2 per meter.
• Verdeling: Een drukvat (hydrofoor) van 20 liter om druk op te bouwen (€150) en een eenvoudige kraan aan de spoelbak.

Een tiny house heeft vaak een dak van 20 tot 40 vierkante meter. Bij 100 mm regen valt er per m2 100 liter water. Een gemiddeld tiny house dak vangt dus 2000 tot 4000 liter per jaar bij 1000 mm neerslag. Je hebt materiaal nodig.

Let op: Alles wat in contact komt met water moet 'drinking water safe' zijn. Geen tuinslangen van PVC voor drinkwater. Dat leert chemicaliën af.

Stap 1: Dak en afvoer voorbereiden

Je begint bij de bron: het dak. Je dakgoot moet waterdicht zijn en schoon.

1. Installeer de goot en zorg dat deze stevig vastzit. Gebruik RVS schroeven. Afstand tussen beugels: max 60 cm.
2. Plaats de bladvanger direct bij de afvoerpijp. Maak deze wekelijks schoon.
3. Sluit een PVC of PE afvoerbuis aan op de goot. Diameter: minimaal 50 mm. Lood de buis horizontaal naar de tank toe.
4. Maak een val in de buis. De eerste 2 meter moet horizontal lopen, daarna mag hij zakken naar de tank. Dit voorkomt spatten.

Gebruik aluminium of RVS goten. Hang ze met een lichte helling (1 cm per meter) naar de afvoer. Zet een bladvanger in de goot. Dit voorkomt dat bladeren je filter verstoppen.

Dit duurt ongeveer 4 uur werk. Veelgemaakte fout: De afvoerpijp te strak aansluiten op de tank. Je hebt een val nodig (minimaal 30 cm hoogteverschil) anders loopt het water niet goed door. Tijdsindicatie: 4 tot 6 uur.

Stap 2: Opslag en filtering installeren

De tank is het hart van je systeem. Zet hem stabiel. Een volle tank van 1000 liter weegt 1000 kg.

1. Plaats de tank. Bij voorkeur op een verhoging van 30-50 cm. Zwaartekracht helpt je later.
2. Sluit de afvoerbuis aan op de bovenkant van de tank. Gebruik een T-stuk met een overloop. Als de tank vol is, loopt het overtollige water weg (naar de sloot of infiltratieput).
3. Installeer een voorfilter (bladvanger/sedimentfilter) direct na de tankaansluiting. Dit is je eerste verdedigingslinie.
4. Plaats de pomp in de tank. Gebruik een pomp met een ingebouwde vlotter. Die schakelt automatisch uit als het waterpeil laag is.
5. Bouw een filterkast (houten kistje) naast de tank voor de sediment- en actiefkoolfilters. Zorg voor vorstvrijheid.

Zorg voor een betonnen ondergrond of een verhard terras. Zet de tank nooit direct op zand. De bodem moet waterpas staan om scheuren te voorkomen.

Je wilt het water filteren voordat het de tank in gaat. Veelgemaakte fout: De tank open laten. Geen deksel of deksel niet goed afsluiten.

Muggen leggen eitjes in open water. En er komt troep in.

Zorg altijd voor een deksel met een zeef. Tijdsindicatie: 6 tot 8 uur.

Stap 3: Drinkwaterkwaliteit garanderen (UV & Koolstof)

Regenwater is zacht en heeft geen kalk. Dat is fijn voor je apparaten, zeker als je weet hoeveel water je verbruikt.

1. Sluit het water na de pomp aan op het sedimentfilter (20 micron). Dit haalt zand en roest eruit.
2. Sluit het actiefkoolfilter aan (5 micron). Dit haalt chemicaliën eruit. Vervang dit filter elke 6 maanden of na 10.000 liter.
3. Sluit de UV-lamp aan. Deze moet in een donkere behuizing zitten. Het water moet helder zijn (dus na de filters). De lamp heeft 40 watt nodig.
4. Sluit de UV-lamp aan op een 12V of 230V systeem (afhankelijk van je off-grid opstelling). Gebruik een timer om stroom te besparen; laat de lamp alleen branden als je water tapt.
5. Leid het gezuiverde water naar een aparte kraan. Markeer deze duidelijk als 'Drinkwater'. Gebruik een speciale drinkwaterkraan (bijv. van Grohe).

Maar het bevat bacteriën en virussen. Om het drinkbaar te maken, moet je het zuiveren.

De combinatie van actiefkool en UV is de gouden standaard voor tiny houses. Actiefkool verwijdert geuren, pesticiden en organische stoffen. UV doodt bacteriën en virussen door hun DNA te vernietigen.

Veelgemaakte fout: De UV-lamp te ver van de pomp plaatsen. Als het water stilstaat in leidingen, kunnen bacteriën zich vermenigvuldigen. Zet de lamp zo dicht mogelijk bij de kraan of gebruik een circulatiepomp. Tijdsindicatie: 3 tot 5 uur.

Stap 4: Aansluiting op de keuken en sanitair

Nu het water schoon is, moet het naar je keukenkraan. In een tiny house werk je met smalle ruimtes, zeker als je de ideale grootte regenwaterput hebt gekozen. Je wilt geen dikke leidingen achter je wanden. Gebruik 16mm PEX-buis.

1. Sluit de leiding van de UV-lamp aan op het drukvat. De drukvat schakelt de pomp in wanneer de druk daalt (bijv. als je de kraan opendraait).
2. Sluit de uitgang van het drukvat aan op de drinkwaterkraan. Gebruik een slangklem om trillingen te dempen.
3. Test de druk. De pomp moet aanslaan bij 2 bar en uitschakelen bij 4 bar. Stel dit in op de drukvat of pomp.
4. Isolatie is cruciaal. Als je leidingen in de buitenmuur lopen, wikkel ze in Armaflex isolatie (dikte 9 mm). Dit voorkomt bevriezing.
5. Installeer een aftapkraan onderaan de leiding. Dit is handig voor winterstalling.

Dat is flexibel en makkelijk te leggen. Je hebt een drukvat nodig om een constante waterdruk te houden zonder dat de pomp constant aan staat.

Veelgemaakte fout: De pomp te hard laten pompen. Een pomp die te veel druk geeft (meer dan 4 bar) beschadigt je filters en leidingen. Stel de maximale druk in op de fabrieksinstellingen. Tijdsindicatie: 4 uur.

Stap 5: Onderhoud en veiligheid

Je systeem is klaar. Nu begint het onderhoud. Vergeet dit niet.

• Filterwissel: Sedimentfilter: elke 3 maanden. Actiefkool: elke 6 maanden. UV-lamp: elke 12 maanden (de buis schoonmaken en lamp vervangen).
• Tankreiniging: Maak de tank 1 keer per jaar leeg en schoon. Gebruik chloorvrij schoonmaakmiddel. Spoel grondig na.
• Controle: Check regelmatig op lekkages. In een tiny house hoor je een lekkage snel (druppelend geluid).
• Winter: Als het vriest, moet je het water uit de leidingen hebben. Doe de hoofdkraan dicht en blaas de leidingen door met perslucht of open alle kranen.

Een verwaarloosd systeem wordt een bron van ziektekiemen. Je bent zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit. Regelmaat is key. Veelgemaakte fout: De UV-lamp uitzetten om stroom te besparen. Doe dit nooit.

Als het water stil staat in de leidingen en de lamp is uit, groeien bacteriën explosief. Zet de lamp alleen uit als je langere tijd weg bent en de tank leeg is. Tijdsindicatie: Onderhoud duurt 1 uur per kwartaal.

Verificatie-checklist: Is je water veilig?

Je bent klaar met bouwen. Voordat je het eerste glas neemt, loop je deze checklist af. Twijfel je?

• ☐ De tank is afgesloten met een fijnmazig zeef (muggen weren).
• ☐ De bladvanger in de goot is schoon en leeg.
• ☐ De sedimentfilter cartridge is vervallen? Vervang deze nu.
• ☐ De actiefkoolfilter is niet ouder dan 6 maanden.
• ☐ De UV-lamp brandt fel (geen verkleuring) en is niet ouder dan 1 jaar.
• ☐ De leidingen zijn geïsoleerd tegen vorst.
• ☐ Er is een aparte kraan voor drinkwater (geen kruisbesmetting met douchewater).
• ☐ De pomp schakelt correct in en uit (geen constante druk).
• ☐ Je hebt een logboek bijgehouden van filterwissels.
• ☐ Het water ruikt en smaakt neutraal (geen chloor-, aarde- of metaalsmaak).

Laat je water testen bij een laboratorium (kosten: €50 - €100). Doe dit elk jaar. Als je alle vakjes hebt aangevinkt, kun je met een gerust hart drinken. Je tiny house is nu echt self-supporting. Nu je weet hoe je regenwater drinkbaar kunt maken, smaakt het water fris, koud en puur. Geniet ervan.