Hoe installeer je een WTW-ventilatiesysteem in een tiny house?

Een tiny house is knus, duurzaam en vrijheid. Maar zonder goede ventilatie verandert je droomhuis snel in een vochtige, benauwde kweekbak.

Een WTW-ventilatiesysteem (Warmte-Terug-Winning) is daarom geen luxe, maar een must. Het haalt vervuilde lucht naar buiten en geeft de warmte terug aan de frisse lucht die binnenkomt. Zo blijft het comfortabel en gezond, zonder dat je energierekening door het dak gaat.

In een tiny house met beperkte ruimte is elke vierkante centimeter belangrijk.

Daarom kiezen veel mensen voor een compact systeem met flexibele kanalen. Dit stappenplan helpt je om zelf een WTW-systeem te installeren. We houden het praktisch, concreet en eerlijk. Want ja, het kost tijd en moeite, maar het resultaat is elke ademteug waard.

Wat je nodig hebt: materialen en voorwaarden

Voordat je begint, check je de basis. Zorg dat de wanden en het dak van je tiny house goed geïsoleerd zijn.

Een WTW-systeem werkt alleen efficiënt als de schil van je huis luchtdicht is. Gebruik isolatie met een hoge Rd-waarde, minimaal Rd 3,5 voor wanden en Rd 4 voor het dak.

Controleer ook of je voldoende vloerhoogte hebt voor de kanalen. Een typisch tiny house heeft een vloerhoogte van 15-20 cm, genoeg voor platte kanalen van 10 cm hoog. Je hebt de volgende materialen nodig: Reken op een totale materiaalkost van €1.500 - €2.500, afhankelijk van je keuzes. Een professionele installatie kost al snel €3.000 - €4.500.

• Een compact WTW-unit, bijvoorbeeld de Brink Flexline 250 (€1.200 - €1.500) of de Itho Daalderop CVE-S 250 (€1.000 - €1.300). Kies een model met een capaciteit van 200-300 m³/uur, passend bij een tiny house van 30-50 m².
• Flexibele luchtkanalen, diameter 75 mm of 90 mm, lengte circa 15-20 meter totaal. Reken op €5-€8 per meter.
• Ronde ventilatieroosters voor binnen (muur- of plafondmontage), minimaal 4 stuks (2 toevoer, 2 afvoer). Prijs: €15-€25 per stuk.
• Een buitenrooster voor verse lucht en een afvoerrooster voor vervuilde lucht. Kies voor regen- en insectenwerende modellen. Kosten: €30-€50 per stuk.
• Luchtdichte doorvoeren voor buitenwanden, diameter 75/90 mm. Gebruik een speciale doorvoerbox voor tiny houses (€40-€60).
• Bevestigingsmateriaal: aluminium tape, slangklemmen, schroeven en pluggen. Budget €50.
• Elektra: een vrije groep in je meterkast, een schakelaar en een Perilex-stekker (voor de WTW-unit). Kosten: €100-€150 als je het zelf doet.
• gereedschap: boormachine, decoupeerzaag, rolmaat, waterpas, meetlint, afkortzaag en een ladder.
• Optioneel: een CO₂-sensor of vochtigheidsmeter voor automatische regeling (€50-€100).

Zelf doen bespaart dus flink, maar vergt nauwkeurigheid. Vergeet niet de vergunning: in veel gemeenten mag je een WTW-systeem zonder vergunning plaatsen, maar check dit altijd bij je gemeente.

Vooral bij een tiny house op een wiellader of trailer kunnen er regels zijn over doorvoeren.

Stap 1: Voorbereiding en planning

Begin met een duidelijke tekening van je tiny house. Markeer waar de WTW-unit komt (meestal in een kast of onder de vloer), en waar de kanalen lopen.

Houd rekening met bestaande leidingen en bekabeling. Een typische opstelling: de unit in de technische ruimte of keukenkast, met kanalen die naar de badkamer, toilet en woonkamer lopen. Voor de toevoer van verse lucht kies je een plek ver van de afvoer (minimaal 2 meter afstand) en ver van uitlaatpijpen of vuilnisbakken.

Meet de exacte afstanden. Voor een tiny house van 4 meter breed en 2 meter diep, reken je met een totale kanaallengte van 15-20 meter.

Teken de route: van buitenrooster naar WTW-unit, dan naar de binnenroosters. Zorg dat de kanalen niet te strak gebogen zijn; een bochtstraal van minimaal 2x de diameter (bij 90 mm kanaal dus 180 mm) voorkomt weerstand. Veelgemaakte fout: te weinig ruimte vrijlaten voor de unit. Een WTW-unit is ongeveer 50 x 50 x 30 cm.

Zorg dat je er makkelijk bij kunt voor onderhoud. Plan ook een vlakke wand of plafondplek voor de binnenroosters.

Tijd: 2-3 uur voor planning en meten. Tip: gebruik een laser-afstandsmeter voor precisie. Foutje in de planning? Dan moet je later alles openbreken, wat dagen vertraging oplevert.

Stap 2: Buitenroosters en doorvoeren plaatsen

Boor de gaten voor de buitenroosters. Gebruik een boor van 75 mm of 90 mm, afhankelijk van je kanaaldiameter.

Plaats het verse-lucht-rooster aan de schaduwkant van je tiny house, bij voorkeur op het noorden of oosten, op ongeveer 1,5 meter hoogte. Het afvoerrooster voor vervuilde lucht komt aan de zuid- of westkant, op minimaal 2 meter afstand en minimaal 50 cm boven de grond om spatten te voorkomen. Boor schuin naar beneden (5-10 graden) om regeninslag te minimaliseren.

Monteer de luchtdichte doorvoerbox. Plaats deze aan de binnenzijde van de wand, recht tegenover het buitenrooster.

Gebruik aluminium tape om de koppeling luchtdicht te maken. Zorg dat de box stevig vastzit met schroeven en pluggen. Controleer met een waterpas of alles recht is; een scheve doorvoer leidt tot turbulentie en geluidsoverlast.

Veelgemaakte fout: gaten te groot boren of niet luchtdicht afdichten. Dit lekt warmte en vocht.

Test de afdichting met een rookpotlood of wierook. Tijd: 1-2 uur per rooster.

Kosten: €50-€100 voor materialen. Een fout hier herstel je door opvulmateriaal als pur-schuim te gebruiken, maar dat is niet luchtdicht. Doe het meteen goed.

Stap 3: WTW-unit plaatsen en bevestigen

Zoek een droge, stabiele plek voor de unit. In een tiny house is dat vaak onder de vloer of in een wandkast.

Zorg dat de unit waterpas staat; een helling van meer dan 2 graden verstoort de condensafvoer. Bevestig de unit met de meegeleverde beugels of maak een houten frame van 2x4 cm balken. Houd 10 cm ruimte rondom voor ventilatie en onderhoud.

Sluit de elektra aan. Gebruik een vrije groep van 16A in je meterkast.

Sluit de unit aan op een Perilex-stekker (3-fase) of een gewone stekker (1-fase), afhankelijk van het model. De Brink Flexline 250 werkt op 1-fase. Trek een aparte schakelaar voor de unit, bijvoorbeeld in de keuken. Gebruik een IP44-gekeurde doos als de unit in een vochtige ruimte hangt.

Voorkom fouten bij de montage door de unit niet te dicht bij waterleidingen of elektra te plaatsen, wat kortsluiting of roest kan veroorzaken. Houd minimaal 30 cm afstand. Tijd: 1-2 uur.

Kosten: €100-€150 voor elektra. Check de handleiding van je WTW-model voor specifieke eisen. Een tip: label alle kabels meteen, dat scheelt later zoeken.

Stap 4: Luchtkanalen aanleggen

Snijd de flexibele kanalen op maat. Gebruik een scherp mes of een afkortzaag voor een rechte snede.

Reken op een diameter van 90 mm voor een tiny house, dat geeft minder weerstand dan 75 mm.

Leg de kanalen zo recht mogelijk. Begin bij de WTW-unit en loop naar de buitenroosters en binnenroosters. Gebruik aluminium tape om de koppelingen luchtdicht te maken; geen duct tape, dat verliest kleefkracht na verloop van tijd.

Bevestig de kanalen met slangklemmen of aluminium strips. Hang ze niet te strak; een beetje speling voorkomt trillingen en geluid.

Voor de toevoer naar de woonkamer en slaapkamer leg je kanalen van 3-5 meter. Voor de afvoer uit de badkamer en toilet kortere kanalen, maximaal 4 meter. Bochten maak je met een bochtstuk of door de slang soepel te buigen, maar niet knikken. Veelgemaakte fout: te scherpe knikken in de kanalen, wat de luchtstroom belemmert en geluid maakt.

Test de stroom met een anemometer (€30-€50) of voel met je hand. Tijd: 3-4 uur.

Kosten: €100-€150 voor kanalen en tape. Een tip: gebruik een stofzuiger om de kanalen te testen op lekken; zuig aan het ene einde en voel aan het andere.

Stap 5: Binnenroosters monteren en afstellen

Plaats de binnenroosters op de aangewezen plekken. Voor de toevoer: in de woonkamer en slaapkamer, op ongeveer 2 meter hoogte.

Voor de afvoer: in de badkamer en toilet, dicht bij de vloer (30 cm) om vocht efficiënt af te voeren. Boor gaten van 75/90 mm en bevestig de roosters met schroeven.

Gebruik kit om de randen luchtdicht te maken. Stel de WTW-unit af volgens de stappen uit de installatiehandleiding. De meeste modellen hebben een display of app voor instellingen. Zet de stand op 'normaal' voor dagelijks gebruik (luchtstroom van 150-200 m³/uur).

Voor een tiny house met 2 personen kies je een capaciteit van 25-30 m³/uur per persoon.

Test de werking: voel of er lucht uit de toevoerroosters komt en of er lucht wordt afgevoerd via de afvoerroosters. Veelgemaakte fout: roosters te dicht bij meubels plaatsen, wat de luchtstroom belemmert. Houd minimaal 50 cm vrij rondom. Tijd: 1-2 uur.

Kosten: €50-€80 voor roosters en kit. Een tip: gebruik een CO₂-sensor om de luchtkwaliteit te meten; als die boven 800 ppm komt, verhoog dan de ventilatiestand.

Stap 6: Testen, controleren en onderhoud

Test het systeem op lekken. Gebruik een rookpotlood of wierook bij alle koppelingen.

Als de rook niet trekt, is het luchtdicht. Controleer ook de geluidsniveaus: een goed systeem hoort niet harder dan 30 dB te zijn op 1 meter afstand. Gebruik een geluidsmeter-app op je telefoon voor een indicatie.

Onderhoud is essentieel. Vervang de filters elke 3-6 maanden, afhankelijk van gebruik.

Een set filters kost €20-€40. Maak de roosters schoon met een vochtige doek. Check jaarlijks de kanalen op stof en vuil; een professionele reiniging kost €100-€150 maar kun je ook zelf doen met een borstel en stofzuiger. Veelgemaakte fout: filters vergeten, wat de unit overbelast en het energieverbruik verhoogt.

Tijd: 30 minuten per maand voor onderhoud. Kosten: filters €20-€40 per jaar.

Een tip: zet een reminder in je telefoon voor filterwissel. Als je in een stoffige omgeving woont, check vaker.

Verificatie-checklist

• Buitenroosters geplaatst op minimaal 2 meter afstand, 1,5 meter hoogte, schuin naar beneden.
• Doorvoeren luchtdicht gemaakt met aluminium tape en kit.
• WTW-unit waterpas bevestigd, met 10 cm ruimte rondom.
• Elektra aangesloten op vrije groep, met Perilex of gewone stekker.
• Luchtkanalen recht gelegd, zonder knikken, diameter 90 mm.
• Binnenroosters gemonteerd op juiste hoogte, minimaal 50 cm vrij rondom.
• Systeem getest op lekken en geluid (max 30 dB).
• Filters geïnstalleerd en reminder gezet voor onderhoud.
• Vergunning gecheckt bij gemeente (indien nodig).
• CO₂-sensor geïnstalleerd voor optimale werking.

Als je alle punten afvinkt, is je WTW-systeem klaar voor gebruik. Benieuwd naar de kosten van een WTW-unit?

Geniet in ieder geval van de frisse lucht in je tiny house, zonder koude tocht of hoge energiekosten. Onthoud: een goed systeem verdient zich terug in comfort en gezondheid. Stap voor stap bouw je aan een duurzame toekomst.