Gipskarton vs multiplex binnenwanden tiny house: welke kies je?

De basics: gipskarton en multiplex in een notendop

Gipskarton, dat zijn die grijze platen die je overal ziet. Ze bestaan uit een laag gips tussen twee lagen karton.

Je kent het waarschijnlijk van standaard huizen. Het is de afwerking die je op een frame van houten regels of metalen studs schroeft.

Het geeft een super strakke, moderne wand. Zonder veel poespas. Multiplex is anders. Dit zijn platen gemaakt van verlijmde fineerlagen (hout). Je hebt het in allerlei soorten: van ruw berkenmultiplex voor de doe-het-zelver tot prachtig gelakt fenolisch multiplex dat meteen af is. Bij tiny houses zie je multiplex vaak als zichtwand.

Dan bespaar je de stucadoor en behang je de wand niet. Het brengt direct sfeer en warmte in huis.

Prijs en materiaalkosten: wat kost het echt?

Laten we gelijk met de deur in huis vallen: geld speelt altijd een rol.

Zeker in een tiny house project waar je vaak een strak budget hebt. Gipskarton is op het eerste oog de goedkoopste optie. Een standaard gipsplaat van 12,5 mm dik (formaat 260x60 cm) heb je al voor zo’n €10 tot €12 per stuk.

Als je een wand van 3 meter bij 2,5 meter wilt bekleden, ben je voor de platen alleen al rond de €75 à €80 kwijt. Daar komen dan nog de schroeven, de gipsplaatlijm en de stucadoorsmaterialen (voegband, grondverf, pleister) bij.

Multiplex is een stuk prijziger. Neem berkenmultiplex van 12 mm dik. Een plaat van 244x122 cm kost al snel €40 tot €50. Als je diezelfde wand van 3x2,5 meter wilt bekleden, kom je uit op ongeveer vier platen. Reken dan op een materiaalkosten van zo’n €160 tot €200. Kies je voor een luxe variant, zoals Fenix of gelakt berkenmultiplex, dan kun je makkelijk richting de €300 of meer gaan voor alleen de platen. Je betaalt dus meer voor het materiaal, maar je bespaart op de afwerking als je het onbehandeld laat.

Werkbaarheid: hoe makkelijk is het om het te verwerken?

Als je zelf je tiny house bouwt, is dit een cruciale factor. Gipskarton scoort hier een voldoende.

Het is redelijk licht (een plaat van 12,5 mm weegt circa 22 kg), makkelijk op maat te zagen met een handzaag en je schroeft het eenvoudig vast. Het nadeel? Je hebt een frame nodig. Je kunt niet zomaar een gipsplaat tegen je isolatie plakken.

Je zult eerst regels of studs moeten monteren. Dat kost extra tijd en materiaal.

En die gipsplaten zijn kwetsbaar; een verkeerde beweging en je hebt een deuk of gat in je wand.

Multiplex kan op twee manieren. Je kunt het ook op een frame schroeven, net als gips. Of, als je houten regels als draagstructuur gebruikt, kun je de platen direct op de regels monteren. Dat scheelt een stap. Multiplex is steviger en stabieler. Je loopt minder risico op beschadigingen tijdens het verwerken. Wel is het soms wat zwaarder en het zagen ervan geeft meer zaagstof. Als je kiest voor zichtbaar multiplex, let dan op dat je netjes zaagt; een rafelige rand is moeilijk weg te werken.

Uitstraling en sfeer: hoe wil je dat je huis voelt?

Dit is waar het persoonlijk wordt. Gipskarton is een blanco canvas.

Het is strak, modern en onopvallend. Als je van een minimalistische, witte look houdt, of van plan bent om je wanden te behangen of te schilderen in felle kleuren, dan is gipskarton perfect. Je verbergt de wand en richt je op meubels en decoratie. Nadeel is dat het soms kil kan aanvoelen; het is en blijft 'slechts' een stucadoorslaag.

Multiplex brengt direct warmte en textuur. Vooral onbehandeld berkenmultiplex geeft een prachtige, rustieke uitstraling die perfect past bij de tiny house-beweging. Je hoeft het niet te stucen of te behangen; het is meteen af. Dit bespaart je weken van schuren, plamuren en schilderen. Het voelt natuurlijker en warmer aan. Als je van de Scandinavische of 'cabin'-look houdt, is multiplex je vriend. Je kunt het wel nog schilderen of oliën, maar vaak is dat niet nodig.

Isolatie en geluid: een stiller huis?

Gipskarton heeft op zichzelf weinig isolerende waarde, maar het werkt wel geluiddempend. Doordat het zwaar is en strak op een frame wordt geschroefd, dempt het contactgeluiden beter dan een dunne houten plaat.

Als je het combineert met een goede isolatielaag erachter, werkt het als een prima geluidsschild.

Je hoort je buren (of jezelf) minder.

Multiplex isoleert ook licht (thermisch), maar het grootste verschil zit hem in de akoestiek. Een losse multiplexplaat kan soms een beetje 'hol' klinken of gaan trillen als je er tegenaan tikt. Als je het direct op de houten regels schroeft, kan het geluid wat harder overdragen. Wil je het geluid dempen, dan is het verstandig om de multiplexplaten te voorzien van een laagje akoestische folie of de naden goed te kitten. In een tiny house, waar elke vierkante meter telt, is dat een detail om rekening mee te houden.

Keuzehulp: welke kies jij?

Dus, na al deze feiten, welke kies je? Om het makkelijk te maken, hier een paar vuistregels: Kies voor gipskarton als:

• Je een strak, modern interieur wilt en de wanden wilt behangen of schilderen.
• Je budget aan de krappe kant is en je de goedkoopste materiaaloptie zoekt.
• Je geen zin hebt in zichtbaar hout en je huis er 'standaard' uit moet laten zien voor de verhuur of verkoop.
• Je het niet erg vindt om de extra stap van het plaatsen van een frame en het stucen van de wanden te doen.

• Je van een warme, natuurlijke uitstraling houdt en je wanden 'zichtbaar' wilt houden.
• Je tijd wilt besparen op de afwerking (geen stucen, behangen of schilderen van de wand zelf).
• Je van plan bent om je tiny house vaak te verplaatsen; multiplex is sterker en minder breekbaar (lees hier meer over de afweging gipskarton vs multiplex).
• Je budget het toelaat om iets meer uit te geven aan materiaal voor een hoger afwerkingsniveau.

De middenweg: Alternatieven die het overwegen waard zijn

Misschien twijfel je nog. Begrijpelijk. Er zijn namelijk nog andere opties die perfect zijn voor een tiny house.

Kijk bijvoorbeeld naar MDF (vezelplaat). Dit is vergelijkbaar met gipskarton in prijs en gewicht, maar het is makkelijker te verwerken en het is massief. Je kunt het makkelijker frezen voor stopcontacten.

Het nadeel is dat het niet tegen vocht kan en dus niet geschikt is voor de badkamer of keuken zonder extra behandeling.

Een andere optie die steeds populairder wordt is schroten of lambrisering. Dit zijn smalle planken die je horizontaal of verticaal op de wand schroeft. Dit geeft een speels effect en is vaak makkelijker te verwerken dan grote multiplexplaten. Bovendien is het vaak goedkoper dan massief multiplex, maar wel duurder dan gips.

Je krijgt er wel een heel eigen karakter mee. Twijfel je nog tussen verschillende soorten houten wandafwerking?

Tot slot zijn er OSB-platen. Vaak gebruikt voor de ruwbouw, maar steeds vaker ook als zichtwand in industriële tiny houses. Het is spotgoedkoop en supersterk, maar de uitstraling is grof en niet iedereen vindt het mooi. Als je het schildert in een gave kleur, kan het een stoer effect geven.

Conclusie

De keuze tussen gipskarton en multiplex is een keuze tussen strakke afwerking en natuurlijke warmte. Gipskarton is de budgetvriendelijke, klassieke optie die je alle vrijheid geeft in kleur en stijl, mits je de tijd neemt voor het stucwerk.

Multiplex is de investering voor een hoogwaardige, snelle en warme afwerking die direct sfeer brengt.

Bedenk vooral wat voor leven je in je tiny house wilt leiden. Wil je een minimalistisch canvas met strakke gipskarton wanden of een warme thuisbasis? De keuze is nu aan jou.