Gevelbekleding tiny house grondlat: verduurzaamd grenenhout of azobé?

Je staat op het punt je tiny house droom te verwezenlijken. De fundering ligt erin, het frame staat overeind.

Nu komt het echte werk: de gevel. Dit is het gezicht van je woning. Je wilt iets dat mooi is, lang meegaat en vooral niet te zwaar is voor je chassis. De keuze voor de grondlat en de bekleding is cruciaal.

Twee namen die je continu tegenkomt: verduurzaamd grenenhout en azobé. Het zijn totaal verschillende werelden.

De een is budgetvriendelijk en licht, de ander een exotische krachtpatser. Waarom zou je voor de ene of de andere kiezen?

Wat zijn de échte kosten, de valkuilen en de voordelen? Ik help je kiezen, zodat je straks niet voor verrassingen komt te staan.

Wat zijn grondlatten en gevelbekleding eigenlijk?

Voordat we in de houtsoorten duiken, even het plaatje helder. In een tiny house bouw je vaak een staal- of houten frame.

Daarop bouw je de wanden op. De grondlat is de onderste horizontale lat van dat wandframe. Dit is de basis waar je de gevelplanken op vastmaakt.

Denk aan een potlood dat je op een tafel legt; de tafel is de grondlat.

De gevelbekleding zijn de planken die je ziet. Ze beschermen het huis tegen regen, wind en zon. Ze bepalen je uitstraling. Waarom is die grondlat zo belangrijk?

Omdat het de verbinding is tussen je vloer en je wand. Hier trekt vocht het snelst naar binnen als het fout gaat.

Als je grondlat niet goed is behandeld of van het verkeerde materiaal is, rot je hele wandconstructie weg van onderaf. Dat is een drama dat je niet wilt. Daarom kiezen veel tiny house bouwers voor een duurzame grondlat, los van de rest van de gevel.

De twee kempen: Nederlands naaldhout vs. exotisch hardhout

Het spel speelt zich af tussen twee hoofdrolspelers. Enerzijds heb je het vertrouwde grenen of vuren.

Dit is Europees naaldhout. Het is licht, goedkoop en makkelijk te verwerken. Omdat het zacht is, moet het beschermd worden tegen houtrot.

Dat doen we met verduurzaming. Dit houdt in dat het hout onder hoge druk wordt doordrenkt met een conserveermiddel (bijvoorbeeld C02-impregneren of KOMO-gecertificeerde middelen).

Dit geeft het hout een groene gloed en maakt het jarenlang rotwerend.

Aan de andere kant staat Azobé. Dit is een tropisch hardhout uit West-Afrika. Het zit vol met eigen natuurlijke oliën en stoffen (extractieve stoffen) die het hout van nature extreem duurzaam maken. Het hoeft niet geïmpregneerd te worden.

Azobé is veel zwaarder en harder dan grenen. Het voelt aan als steen.

De kleur is roodbruin en het heeft een prachtige, grove nerf. Het is de keuze voor de purist die 100% zeker wil zijn van een lange levensduur.

Waarom dit de belangrijkste keuze is voor je tiny house

Bij een normaal huis maakt het niet zoveel uit of een lat 10 kg weegt of 5 kg. Bij een tiny house wel. Je bouwt op een trailer.

Elk pond dat je in de wanden stopt, moet je trekken. Bovendien bepaalt het gewicht je stabiliteit op de weg. Grenen is licht.

Je kunt een wand van 3 meter makkelijk zelf tillen. Azobé is aanzienlijk zwaarder.

Een volle wand met Azobé planken kan een stuk van je totale gewicht opslokken. Dit betekent dat je misschien wel 200 kg aan laadvermogen kwijt bent aan je gevel alleen. Daarnaast speelt het budget.

Een tiny house bouwen is duurder dan je denkt. De gevel is vaak een post van €3.000 tot €6.000.

Met grenen kun je makkelijk onder de €2.500 blijven. Met Azobé schiet je al snel richting de €4.000 of meer. Het is een afweging tussen je portemonnee nu en de investering voor de rest van je leven.

De kosten: wat mag je verwachten?

Laten we de cijfers op tafel leggen. Prijzen zijn altijd schattingen (exclusief btw en afhankelijk van leverancier), maar dit zijn reële bedragen voor 2024.

Verduurzaamd Grenenhout (Nobifix of Vuren)

Voor de wanden gebruiken bouwers vaak Nobifix. Dit is grenen/vuren dat verduurzaamd is met een CO2-methode, wat milieuvriendelijker is dan chemisch impregneren. Je ziet: het is betaalbaar.

• Grondlat (45x70mm): Ongeveer €8,- tot €12,- per strekkende meter.
• Gevelplanken (Rabatdelen of Zweeds rabat): Ongeveer €35,- tot €50,- per m².
• Totaalplaatje (gemiddeld tiny house van 24m² wandoppervlak): Reken op €1.800,- tot €2.500,- voor de materialen.

Je kunt het overal kopen: bij de Gamma, Hornbach, of gespecialiseerde houthandels.

Azobé Hardhout

Azobé is een stuk prijziger. Het is een nicheproduct dat je vaak bij gespecialiseerde hardhouthandels moet halen (zoals Gadero of Woodcare). De prijs verdubbelt bijna. Dit zit 'm in de transportkosten uit Afrika en de schaarsheid van het materiaal.

• Grondlat (plank 25x100mm): Ongeveer €15,- tot €20,- per strekkende meter. Je hebt geen zware lat nodig omdat het hardhout is.
• Gevelplanken (Bijvoorbeeld 19x140mm): Ongeveer €70,- tot €90,- per m².
• Totaalplaatje (24m²): Reken op €3.500,- tot €4.500,-.

Technische voor- en nadelen: de harde werkelijkheid

Beide materialen hebben specifieke eigenschappen die je moet kennen voordat je de bouwplaats opgaat. Grenen werkt (zet uit en krimpt) meer dan hardhout.

Werking en Gewicht

Als je Zweeds Rabat van grenen gebruikt, moet je de planken echt los vastzetten (met clips of schroeven met een groefje) zodat ze kunnen bewegen. Doe je dit niet, dan springen de planken kapot of ontstaan kieren. Azobé is stabiel. Het werkt bijna niet.

Je kunt het strakker monteren. Maar: Azobé is zwaar. Echt zwaar.

Levensduur en Onderhoud

Als je een tiny house bouwt met een houten frame (bijvoorbeeld met 45x45mm regels), kan het frame de druk van een volle Azobé gevelbekleding soms niet aan. Je moet dan soms zwaardere regels gebruiken of de afstand tussen de staanders verkleinen. Dit kost weer ruimte (isolatie) en gewicht.

Verduurzaamd grenen gaat ongeveer 15 tot 20 jaar mee als het goed wordt behandeld. Benieuwd naar de levensduur van je gevelbekleding?

Het is vooral gevoelig voor schimmel en algen op de noordkant van het huis.

Werkbaarheid

Je zult het af en toe moeten schoonmaken en misschien na 10 jaar een laagje olie of beits geven. Azobé gaat 25 tot 50 jaar mee zonder enige behandeling. Het is 'levend' hout. Het zal langzaam vergrijzen (net als teak) als je het onbehandeld laat.

Dat geeft een stoere, zilvergrijze look. Wil je de rode kleur behouden, dan moet je het 1x per jaar insmeren met teakolie.

Grenen zaag je met een standaard decoupeerzaag of cirkelzaag. Het splintert wel, dus voor nette zichtzijden gebruik je een fijngetande zaag. Azobé is keihard. Je hebt professioneel gereedschap nodig.

Je standaard boormachine heeft moeite met de schroefgaten. Je hebt hardhoutboortjes en RVS-schroeven nodig (geen staal, want dat roest door de zuren in het hout). Dit is echt "ervaren klusser" niveau.

De keuze: Welke past bij jouw tiny house?

Om de keuze makkelijker te maken, hebben we het nog even over de uitstraling en de montage. Grenen met verduurzaming heeft die typische groene gloed.

Uitstraling

Zodra je het beits of verft, kun je elke kleur maken. Denk aan de moderne donkergrijze tiny houses of juist fris wit, of kies voor gevelbekleding die mooi veroudert.

Je hebt totale vrijheid in kleur. Azobé is een beest. De nerven zijn grof en diep.

Montage op je frame

De kleur is warm roodbruin. Als je het onbehandeld laat, wordt het zilvergrijs.

Dit past perfect bij een 'industrial' of 'natuurlijke' stijl. Je koopt Azobé voor het karakter van het hout zelf, niet om het te verbergen onder verf. Als je een aluminium frame hebt (zoals veel bouwers gebruiken), is het verhaal anders. Aluminium roest niet en is super sterk.

Dan maakt het gewicht van de gevel minder uit. Je kunt dan prima voor Azobé gaan.

Heb je een licht houten frame? Dan is verduurzaamd grenen vaak de verstandigere keuze. Het is lichter, makkelijker te verwerken en je hebt minder last van uitzettingsproblemen.

Praktische tips voor je start

Hieronder drie gouden tips die je helpen bij de bouw. Uiteindelijk is de keuze persoonlijk.

1. De waterkeringslat is heilig. Wat je ook kiest: onder je grondlat en langs de deurposten moet een aluminium waterkeringslat. Dit is een smal stripje aluminium dat het water naar buiten afvoert. Zonder deze lat loopt het water achter je gevelplanken en rot je grondlat weg. Dit is de meest gemaakte fout.
2. Start met de noordkant. De koude, natte wand in Nederland is de noordkant. Als je Azobé gebruikt, kun je die kant het beste onbehandeld laten. Het hout is sterk genoeg. Bij grenen moet je hier extra aandacht besteden aan verf. Test je kleur altijd op een proefplankje.
3. Budget tip: Mix & Match. Je kunt een hybride oplossing bouwen. Gebruik Azobé of een andere sterke houtsoort (zoals Accoya) voor de grondlat en de onderste 50cm van de gevel (het spatbord). Daar komt het meeste vuil en water tegen. De bovenste wanden kun je afwerken met goedkoper verduurzaamd grenen. Zo bespaar je veel geld maar verleng je de levensduur op de kwetsbare plekken.

Ga je voor de budgetvriendelijke, lichte en makkelijke optie? Kies dan verduurzaamd grenen.

Wil je bouwen voor de komende 30 jaar en maakt het gewicht niet uit? Ga voor Azobé. Beide zijn prachtig, mits je ze behandelt zoals het hoort. Succes met bouwen!