Je droomt van een tiny house, maar de gemeente zit dwars. Begrijpelijk. In 2026 verandert er veel in het Nederlandse bouwbeleid. Dit is je gids om de juiste plek te vinden.
▶Inhoudsopgave
Wat is een ‘friendly’ gemeente eigenlijk?
Een ‘friendly’ gemeente is niet zomaar een plek waar ze leuk doen over tiny houses.
Het gaat om beleid dat jou helpt, niet remt. In 2026 betekent dit dat de gemeente duidelijke regels heeft staan in hun omgevingsplan.
Ze weten wat een tiny house is en behandelen het niet als een caravan of een bijgebouw. Het gaat om procedures die sneller gaan. Waar je vroeger maanden wachtte op een vergunning, heb je in een vriendelijke gemeente vaak binnen 8 weken uitsluitsel. Dit komt door de komst van de Omgevingswet.
Deze wet bundelt alles: bouw, milieu en ruimte. Een echte ‘friendly’ gemeente heeft vaak al een proeflocatie of een specifiek gebied aangewezen.
Ze denken mee over plekken. Denk aan Drenthe of delen van Zeeland. Daar zie je nu al initiatieven opduiken. Het gaat dus om een combinatie van duidelijkheid, snelheid en meedenken.
De Omgevingswet 2026: jouw nieuwe wapen
De Omgevingswet is sinds 2024 echt ingevoerd, maar in 2026 zijn de kinderziektes eruit. Dit is goed nieuws voor jou.
De wet vervangt 26 oude wetten. Voor jou betekent dit: één loket. Je hoeft niet meer langs drie verschillende instanties.
In het Omgevingsplan van jouw gemeente staat nu precies wat mag. Veel gemeenten hebben ‘kleine bouwwerken’ versoepeld.
Een tiny house van onder de 50 m2 valt hier vaak onder. Je mag soms vergunningsvrij bouwen, mits je voldoet aan de bestemming. Let wel op: de wet geeft vrijheid, maar de gemeente bepaalt de invulling. In 2026 kijken gemeenten strenger naar de fundering.
Een tiny house op wielen is vaak makkelijker te plaatsen dan een vaststaand huis. Check altijd het bestemmingsplan voordat je koopt. Vraag een ‘omgevingsloket’ check aan.
Top 5 ‘friendly’ gemeenten in 2026
Welke gemeenten lopen nu echt voorop? Hieronder een overzicht op basis van huidige beleidsplannen en uitvoering. Dit zijn plekken waar je nu al successen boekt.
1. De Wijk (Drenthe)
Drenthe is de bakermat van de tiny house beweging in Nederland.
De Wijk heeft een speciaal ‘tiny house veld’ ingericht. In 2026 willen ze uitbreiden.
De procedure is simpel: je meldt je aan, en als er plek is, mag je bouwen. Kosten voor de grond liggen rond €250,- per maand. 2. Schiermonnikoog (Friesland)
Ja, echt.
Dit eiland heeft een streng beleid, maar voor tiny houses maken ze een uitzondering.
Ze willen jongeren vasthouden. Je mag een tiny house plaatsen als je er minimaal 10 jaar blijft wonen. De vergunning kost ongeveer €500,-. Het eiland is duur, maar het beleid is super helder.
3. Lelystad (Flevoland)
Lelystad heeft ruimte zat.
In 2026 lanceert de gemeente nieuwe ‘tiny house zones’ in de aanwasgebieden.
Dit zijn tijdelijke locaties voor 10 jaar. De huur van de grond is laag, vaak onder de €200,- per maand. Ideaal voor starters. 4.
Veere (Zeeland)
In Zeeland willen ze toeristen aantrekken die langer blijven. Veere heeft vergunningen voor recreatieve tiny houses soepel gemaakt. Let op: dit zijn vaak recreatiewoningen, niet permanente bewoning.
Wel mag je er het hele jaar wonen als je het als recreatiewoning exploiteert.
De aanschafprijs ligt hier wel hoger, rond de €60.000,- voor een kant-en-klaar model. 5. Groningen (Stad)
De gemeente Groningen experimenteert met ‘tijdelijke woningbouw’, waarbij je rekening moet houden met de specifieke regelgeving voor een tiny house.
Een tiny house valt hieronder. Je mag vaak maar 5 tot 10 jaar blijven staan, ideaal om te besparen op de prijs van een taatsdeur. Dit is perfect als overbrugging.
De vergunning is tijdelijk, maar de procedures zijn versneld. Kosten voor vergunning: €300,- tot €600,-.
Hoe check je jouw gemeente?
Je wilt niet verhuizen naar een andere provincie alleen voor een vergunning.
Dus hoe check je wat jouw gemeente doet? Stap 1 is altijd het bestemmingsplan op de website van de gemeente. Zoek op ‘bouwen’ of ‘omgevingsplan’.
Bel de afdeling Ruimtelijke Ordening. Vraag niet: “Mag ik een tiny house?” Vraag: “Ik wil een woning van 30 m2 met een fundering van schroefpalen plaatsen op perceel X.
Wat zijn de eisen?” Dit klinkt professioneel en geeft jou de informatie die je nodig hebt.
Gebruik de ‘Vergunningscheck’ op het Omgevingsloket online. Dit is een digitale tool. Je vult je gegevens in en krijgt een indicatie. In 2026 is deze tool verbeterd. Hij geeft nu ook aan of je een omgevingsvergunning nodig hebt of een melding kunt doen.
Prijzen en kosten van vergunningen
De kosten voor een vergunning verschillen enorm. In een ‘friendly’ gemeente betaal je vaak minder.
- Budget gemeente (Drenthe/Groningen): €0 - €500. Soms zelfs gratis als het een proefproject is.
- Middenmoot (Flevoland/Utrecht): €500 - €1.200. Dit zijn de gebruikelijke legeskosten.
- Dure gemeenten (Randstad): €1.500 - €3.000. Denk aan Amsterdam of Utrecht stad. Hier zijn de procedures complexer.
Hieronder een indicatie voor 2026. Naast de vergunning betaal je voor de grond.
In een tiny house dorp betaal je vaak huur. Reken naast de kosten voor dakbedekking op €200 - €400 per maand exclusief energie. Koop je een stuk grond?
Dan ben je snel €150.000,- kwijt, afhankelijk van de locatie. Onthoud dit: een vergunning kost geld, maar weigering kost meer.
Je hebt dan een huisje dat nergens mag staan. Investeer altijd in een goed vooroverleg. Dat kost soms €200,- aan advieskosten, maar bespaart je duizenden euros later.
Veelgemaakte fouten bij gemeenten
Veel mensen lopen vast omdat ze dezelfde fouten maken. De grootste fout is vergeten dat een tiny house op wielen vaak een caravan is volgens de wet.
Mag je die zomaar op je perceel zetten? Meestal niet. Een tweede fout is het ontbreken van een water- en energieaansluiting.
Gemeenten eisen in 2026 steeds vaker dat je aantoont dat je afvalwater netjes afvoert via een riool of een zuiveringssysteem. Zomaar lozen in de sloot mag niet meer. Derde fout: te snel kopen. Koop nooit een tiny house voordat je de grond hebt of een vooroverleg hebt gehad met de gemeente.
Zorg dat je bouwtekeningen klaarliggen. Een gemeente wil zien wat er komt te staan.
Een tekening van 1:100 volstaat vaak al.
Praktische tips voor jouw vergunning
Wil je in 2026 starten? Doe dit dan: En tot slot: wees creatief.
- Download het omgevingsplan van jouw gemeente. Zoek naar ‘wonen’ en ‘tijdelijke bouw’.
- Maak een afspraak. Ga langs bij de gemeente of bel. Vraag naar de beleidsmedewerker Wonen.
- Teken je huis. Gebruik simpele software of vraag een bouwtekenaar. Zet er afmetingen bij.
- Check de fundering. Is de bodem stabiel? Schroefpalen zijn vaak goedkoper en sneller dan een betonfundering.
- Vraag subsidie aan. Sommige gemeenten geven subsidie voor duurzame woningen. Check de RVO website.
Als een gemeente nee zegt tegen permanente bewoning, vraag dan naar recreatieve bewoning of tijdelijke bewoning.
Soms is er een sluiproute mogelijk. Blijf altijd beleid, maar wees vasthoudend. Je droomhuis wacht op je.