Gemeente en regelgeving

Gedoogbeleid tiny house Emmen: recreatief vs permanent wonen

Thomas van der Heijden Thomas van der Heijden
· · 9 min leestijd

Je staat op het punt een tiny house te bouwen in Emmen.

Inhoudsopgave
  1. De basis: wat is het verschil eigenlijk?
  2. De kosten: recreatief is goedkoper, permanent is een investering
  3. Capaciteit en gebruiksgemak: wat kan ik waar?
  4. Kosten op termijn: de verborgen kostenposten
  5. De vergunning: Emmen en de bestemmingsplannen
  6. Keuzehulp: welke optie past bij jou?
  7. Een middenweg: de tiny house op een boerenerf

Je hebt een leuk stukje grond op het oog, misschien wel in de buurt van het Emmerdennen of iets ten zuiden van de stad. Maar dan begint het gedoe. Mag je er het hele jaar wonen? Of alleen in de zomer?

Het antwoord ligt in het verschil tussen recreatief en permanent wonen. In Emmen is dat geen grijs gebied, maar een keiharde grens.

Begrijp je die niet, dan loop je het risico dat je na een jaar alweer je spullen moet pakken.

Laten we even lekker helder kijken wat dit voor jou betekent.

De basis: wat is het verschil eigenlijk?

In Emmen, net als in veel andere gemeenten, is de wetgeving rond tiny houses nog volop in beweging.

De gemeente onderscheidt twee hoofdcategorieën: recreatief wonen en permanent wonen. Het klinkt simpel, maar de consequenties zijn gigantisch voor je portemonnee en je leefstijl. Recreatief wonen betekent dat je huisje officieel een verblijfsrecreatie is.

Je mag er dus niet het hele jaar door slapen, koken en leven. Meestal ben je beperkt tot ongeveer 120 tot 150 dagen per jaar.

De rest van de tijd staat het huisje leeg of wordt het verhuurd.

Dit is vaak de makkelijkste vergunning om te krijgen, omdat het de druk op de woningmarkt niet verhoogt. Permanent wonen is wat de meeste starters zoeken. Je bent hier je hoofdverblijf. Je staat hier ingeschreven bij de gemeente en het is je enige huis.

De regels hiervoor zijn streng. Je moet voldoen aan het bouwbesluit en de bestemmingsplannen.

In Emmen is het aanbod voor permanente tiny houses schaars. De keuze bepaalt alles: van de fundering tot je postadres. Kies je voor recreatief, dan bouw je vaak lichter en goedkoper.

Kies je voor permanent, dan moet je huisje net zo stevig en veilig zijn als een normale woning.

Dat brengt ons direct bij de kosten.

De kosten: recreatief is goedkoper, permanent is een investering

De financiële kloof tussen beide opties is groot. Laten we kijken naar de realiteit van 2024.

Een tiny house voor recreatief gebruik in Emmen begint vaak bij ongeveer €35.000 tot €50.000.

Denk aan een simpele unit van 24 vierkante meter, vaak op een trailer of een lichte fundering. Je betaalt minder voor de bouwmaterialen omdat je geen zware isolatie-eisen hebt voor het hele jaar. De grond is hier de grote kostenpost.

Voor recreatief mag je vaak terecht op kampeerterreinen of speciale recreatieparken. Huur daar: €1.500 tot €3.000 per jaar. Dat is behapbaar. Je betaalt geen onroerendezaakbelasting (OZB) omdat het geen woonhuis is. Wel betaal je toeristenbelasting als je verhuurt.

Voor een permanent tiny house in Emmen schiet de prijs omhoog. Een kwalitatief hoogwaardig tiny house (denk aan merken als Tiny House Nederland of een lokale bouwer die voldoet aan de Wettelijke Bouwverordening) kost al snel €60.000 tot €85.000. Waarom?

Je hebt dubbel glas nodig, een zwaardere fundering (vaal beton of schroeffundering) en een keuken en badkamer die voldoen aan de normen. Daar komt de grond bij.

Als je een stukje grond koopt in Emmen voor permanente bewoning, reken dan op €100.000 tot €200.000 voor een kleine kavel (200-400 m2). Je betaalt volledige OZB en je hypotheek is vaak moeilijker rond te krijgen. Veel geldverstrekkers financieren geen tiny house op eigen grond zonder een hoofdgebouw. Je moet dus eigen geld hebben of een specialistische hypotheek zoeken.

Let op: In Emmen zijn er weinig plekken voor permanente tiny houses. De meeste initiatieven zijn kleinschalig en vaak al bezet. Dit drijft de grondprijzen op.

Capaciteit en gebruiksgemak: wat kan ik waar?

Stel, je wilt gewoon normaal leven. Wassen, koken, slapen, werken.

Hoe bevalt dat in beide situaties? Bij een recreatief tiny house zijn de beperkingen voelbaar. Je mag er vaak niet het hele jaar door blijven.

In de winter moet je het huisje winterklaar maken of verplicht sluiten.

De water- en elektriciteitsaansluitingen zijn vaak tijdelijk. Je bent aangewezen op een eigen watertank of een jaarplaats met sanitaire voorzieningen. Is dat erg? Als je er alleen de zomer doorbrengt, niet.

Maar als je er permanent wilt wonen, word je er gek van. De capaciteit qua vierkante meters is bij beide opties vergelijkbaar (meestal tussen de 20 en 50 m2), maar de indeling verschilt.

Recreatieve huisjes zijn vaak knusser ingericht, soms met een hoogslaper omdat de wandelhoogte lager mag zijn.

Permanente woningen moeten vaak voldoen aan een minimale plafondhoogte (bijvoorbeeld 2,40 meter in de woonkamer) en hebben meer bergruimte nodig. Gebruiksgemak wint het bij permanent wonen. Je installeert een vaste CV-ketel of warmtepomp, sluit aan op het riool en je hoeft nooit te verhuizen. Bij recreatief wonen ben je vaak een 'gast'.

De parkbeheerder bepaalt de regels, je mag soms geen hond hebben en je auto moet op de parkeerplaats blijven staan. Dat beperkt je vrijheid.

Een ander verschil is de stroomvoorziening. Recreatieve tiny houses zijn vaak aangesloten op een licht netwerk (10 ampère). Een elektrische kookplaat en een waterkoker tegelijk aan?

Dan springt de stop eruit. Permanente tiny houses hebben vaak een 3-fasen aansluiting (16 of 25 ampère), net als een normaal huis. Dat maakt koken en leven veel relaxter.

Kosten op termijn: de verborgen kostenposten

De aanschafprijs is maar het begin. De kosten op de lange termijn (Total Cost of Ownership) kunnen flink verschillen.

Recreatief wonen lijkt goedkoop, maar let op de huur van de grond.

Stijgt de grondprijs of verandert de eigenaar zijn plannen? Dan sta je op straat. Je investering (het huisje) is weliswaar verplaatsbaar, maar verhuizen kost al snel €2.000 tot €5.000.

Daarnaast zijn de onderhoudskosten lager omdat je huisje minder slijt (je bent er maar de helft van het jaar). Je betaalt geen waterschapsbelasting en geen rioolheffing.

Permanent wonen brengt vaste lasten met zich mee die je niet ontloopt. Je betaalt OZB, waterschap, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Op een kavel van €150.000 kan de OZB al snel €400 per jaar zijn. Het grootste risico is echter de waardeontwikkeling.

Een tiny house op een huurplek verliest vaak snel zijn waarde. Een tiny house op eigen grond in Emmen kan in waarde stijgen, maar alleen als de grondprijs stijgt.

Ook de verzekering is duurder. Een recreatiewoning verzekeren is goedkoop. Een permanente woning verzekeren kost net zoveel als een normaal huis (€400 - €800 per jaar), omdat de risico's groter zijn (brand, inbraak, stormschade).

Vergeet niet de keuringen. Een permanent huis moet elke 10 jaar gekeurd worden op de bouwkundige staat (NEN 2767), wat geld kost.

Isolatie is de stille kostenkiller. In een recreatief huisje mag je soms nog isoleren met glaswol of piepschuim. In een permanent huis moet je voldoen aan de BENG-normen (Bijna Energie Neutraal Gebouw).

Dat betekent dikkere isolatie, betere kozijnen en een warmtepomp. De investering is hoger, maar je energierekening lager. Reken op €150 per maand voor gas/licht in een normaal huis, tegenover €50 in een super-isolatie tiny house.

De vergunning: Emmen en de bestemmingsplannen

Dit is het meest complexe deel. Emmen heeft specifieke regels in het bestemmingsplan.

Veel grond is 'Groen' of 'Landelijk Gebied'. Daar mag je in principe niet bouwen voor permanente bewoning.

Er zijn uitzonderingen voor agrarische bedrijven of recreatie. Wil je permanent wonen? Dan moet je vaak een procedure starten voor een 'afwijkingsvergunning' of een nieuw bestemmingsplan. Dit kost tijd (6-12 maanden) en geld (€2.000 - €5.000 aan leges en adviseurs).

De gemeente Emmen is terughoudend met permanente bewoning omdat ze de druk op de woningmarkt willen verminderen, niet vergroten.

Ze accepteren het alleen als je aantoont dat je geen andere woning kunt vinden en dat het ontwerp perfect past in de omgeving. Recreatief wonen is veel makkelijker, maar de regels verschillen per regio. Kijk bijvoorbeeld naar het gedoogbeleid in Zeeland.

Als je een plek vindt op een camping of recreatiepark, regelt de parkbeheerder de vergunning vaak voor je. Je hoeft alleen maar te voldoen aan de eisen van het park (bijvoorbeeld een maximale grootte van 30 m2).

Dit proces duurt vaak maar een paar weken. Een valkuil in Emmen is de 'tijdelijke bewoning'.

Sommige initiatieven bieden een vergunning voor 5 of 10 jaar. Dit voelt als permanent, maar is het niet. Na die termijn moet je weg.

Dit is riskant als je net een huisje van €70.000 hebt gebouwd. Zorg dat je contract waterdicht is.

Let ook op de fundering. Voor recreatief mag je soms werken met een simpele betonpoer of een open fundering.

Voor permanent moet de fundering vorstvrij zijn en voldoen aan de NEN 6702. Dit is technisch ingewikkelder en duurder.

Keuzehulp: welke optie past bij jou?

Om de knoop door te hakken, moet je eerlijk zijn over je situatie. Beantwoord de vraag: wat is je doel? Kies voor Recreatief wonen als: Kies voor Permanent wonen als:

  • Je een plek zoekt voor de zomermaanden of als vakantiehuisje.
  • Je niet vast wilt zitten aan een hypotheek en hoge vaste lasten.
  • Je flexibel bent en niet per se op een vaste plek hoeft te wonen.
  • Je budget beperkt is (onder de €60.000 inclusief grondhuur).
  • Je geen zin hebt in bureaucratie en vergunningstrajecten.
  • Je je enige woning zoekt en er het hele jaar wilt blijven.
  • Je genoeg eigen geld hebt (minimaal €50.000 bovenop de grondprijs).
  • Je bereid bent een complex vergunningstraject aan te gaan.
  • Je waarde hecht aan stabiliteit en het opbouwen van vermogen.
  • Je technisch onderlegd bent of een goede bouwer in de arm neemt.

Een middenweg: de tiny house op een boerenerf

Er is een derde optie die in Emmen steeds populairder wordt: wonen op een boerenerf. Dit is vaak geen recreatie, maar ook geen volwaardige permanente woning.

Het is een constructie waarbij je woont op agrarische grond, vaak met een vergunning voor 'tijdelijke bewoning' of 'medewerking aan wonen op het erf'.

Dit is een gouden middenweg voor starters. Je huurt een stukje grond bij een boer (vaak voor €200 - €500 per maand). Je bouwt een tiny house dat voldoet aan de eisen voor voltijds op een erf wonen, maar met een lichtere fundering omdat het tijdelijk is.

De kosten liggen lager dan een volledig permanent huis op eigen grond. De voorwaarden zijn streng.

Je mag vaak geen gezin stichten (max 1 persoon), je moet passen in het landschap (dus geen felle kleuren) en je mag geen overlast veroorzaken. Maar het biedt wel de vrijheid van permanent wonen zonder de hoge grondprijzen. Check bij de gemeente Emmen of er boeren zijn die meewerken. Dit is vaak de slimste route voor de slimme bouwer.

Uiteindelijk draait het om verwachtingen. Wil je een droomhuis voor het leven?

Dan is permanent wonen met eigen grond de enige optie. Wil je een avontuurlijke lifestyle met lage lasten? Dan is recreatief vs permanent wonen de winnaar.

In Emmen is de keuze aan jou, maar de regels liggen vast. Bouw niet zonder te checken.


Thomas van der Heijden
Thomas van der Heijden
Tiny House Bouwer & Off-Grid Installateur

Thomas bouwde de afgelopen 7 jaar zes tiny houses en legde meer dan 15 off-grid systemen aan voor particulieren. Hij testte verschillende isolatiematerialen en zonnepakketten in de praktijk en schreef hierover voor Tiny House Magazine. Op deze site deelt hij zijn bouwtekeningen en ervaringen met installaties die echt werken.

✓ Geverifieerd auteur ✓ Doelgroepen & Levensstijl, Modellen & Bouwers, Off-Grid & Installatietechniek
Thomas van der Heijden
Thomas van der Heijden
Tiny House Bouwer & Off-Grid Installateur

Thomas bouwde de afgelopen 7 jaar zes tiny houses en legde meer dan 15 off-grid systemen aan voor particulieren. Hij testte verschillende isolatiematerialen en zonnepakketten in de praktijk en schreef hierover voor Tiny House Magazine. Op deze site deelt hij zijn bouwtekeningen en ervaringen met installaties die echt werken.

Meer over Gemeente en regelgeving

Bekijk alle 1902 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Tiny house als mantelzorgwoning Aa en Hunze: permanente bewoning toegestaan?
Lees verder →