Gemeente en regelgeving

Gedoogbeleid tiny house Berkelland: recreatief vs permanent wonen

Thomas van der Heijden Thomas van der Heijden
· · 9 min leestijd

Je staat op het punt om je tiny house droom waar te maken in de prachtige Achterhoek. Je hebt de locatie in Berkelland op het oog, je weet ongeveer hoe groot het moet worden en misschien heb je al een bouwer gevonden.

Inhoudsopgave
  1. Het verschil in kern: weekendhuisje versus hoofdverblijf
  2. De Berkelland-regels: wat mag en wat niet?
  3. Financieel verschil: de portemonnee van je tiny house
  4. Capaciteit en comfort: wat kan er allemaal in?
  5. Op termijn: onderhoud en waardeontwikkeling
  6. De keuzehulp: welke optie kies jij?
  7. Een middenweg: de mantelovereenkomst of kleinschalig project
  8. Conclusie: de stap zetten

Maar dan komt de realiteit keihard binnen: mag je er wel permanent wonen?

Of moet je het zien als recreatief verblijf? Het verschil is gigantisch. Niet alleen voor je portemonnee, maar ook voor je manier van leven.

In Berkelland is dit een heet hangijzer. De gemeente heeft een gedoogbeleid, maar dat is soms net zo duidelijk als mist in de ochtend.

We gaan het nu helder maken. We vergelijken de twee opties: recreatief versus permanent. Jij kiest straks welke weg je inslaat.

Het verschil in kern: weekendhuisje versus hoofdverblijf

Stel je eens voor. Je hebt een prachtig tiny house, laten we zeggen een model van 24 vierkante meter van een bouwer als EcoLiving of een zelfbouwproject.

Je zet het op een stukje grond. Nu komt de vraag: wat is het? In Berkelland, en eigenlijk overal in Nederland, maakt de gemeente een onderscheid.

Is het een recreatiewoning of een permanente woning? Een recreatief tiny house is officieel bedoeld voor vakantie.

Je mag er dus niet het hele jaar door wonen. Je staat er vaak ingeschreven op een ander adres, bijvoorbeeld bij je ouders of een huurwoning. De gemeente Berkelland ziet het dan als 'verblijfsrecreatie'.

Je mag er dus wel zijn, maar niet blijven. Een permanente woning is je officiële woonadres.

Hier sta je ingeschreven bij de Basisregistratie Personen (BRP). Dit is je enige echte huis.

Waarom is dit zo belangrijk? Omdat de regels compleet anders zijn. Een recreatiewoning heeft te maken met de Recreatiewet. Een permanente woning valt onder de Woningwet.

Dat betekent dat bouwtechnische eisen, bestemmingsplannen en vergunningen totaal anders zijn. Voor een permanent tiny house in Berkelland moet het voldoen aan het Bouwbesluit. Een recreatief huisje heeft vaak lagere eisen, maar wel een beperking in gebruik.

De Berkelland-regels: wat mag en wat niet?

De gemeente Berkelland heeft een specifiek beleid voor tiny houses. Ze zijn er best wel mee bezig.

Ze zien de waarde van duurzaam en kleinschalig wonen. Maar ze hebben ook te maken met regels vanuit de provincie Gelderland. De kern van hun beleid is vaak dat een tiny house mag, maar niet zomaar overal.

Ze kijken naar het bestemmingsplan. Voor recreatief gebruik zijn de mogelijkheden vaak groter.

Er zijn speciale recreatiegebieden in Berkelland, zoals rondom de Slingeplas of in de bossen. Daar mag een tiny house vaak wel als recreatiewoning staan. De gemeente gedoogt het dan, mits het er netjes uitziet en niet overlast geeft. Je betaalt dan wel toeristenbelasting.

Je mag er echter niet de hele winter blijven slapen. Vaak geldt een periode van bijvoorbeeld 1 maart tot 1 november.

Wil je permanent wonen? Dan wordt het lastiger. Veel bestemmingsplannen in Berkelland staan geen 'nieuwe' permanente woningen toe op plekken waar dat niet is vastgelegd.

Toch heeft Berkelland een 'proeftuin' of gedoogbeleid voor pioniers. Ze zoeken locaties waar het kan.

Vaak gaat het om kleinschalige projecten op voormalige boerderijen of in de landelijke randen. Je moet dan wel voldoen aan strenge eisen voor water, elektra en afvalwater. Je kunt niet zomaar je busje parkeren en er wonen.

Financieel verschil: de portemonnee van je tiny house

Laten we even heel concreet worden over geld. Want dat is waar het vaak op stukloopt.

Een tiny house kopen kost geld. Een tiny house neerzetten kost geld. En de status ervan bepaalt hoeveel geld je nog meer kwijt bent.

Stel, je koopt een degelijk tiny house voor €50.000. Dat is een realistische prijs voor een model van 24m2 met goede isolatie (RC 4,5) en zonnepanelen.

Als je dit als recreatief huisje wilt plaatsen in Berkelland, zijn de kosten voor de grond anders. Je huurt vaak een plekje op een camping of recreatiepark. De huurprijs ligt tussen de €2.000 en €5.000 per jaar, afhankelijk van de faciliteiten.

Je betaalt geen onroerendezaakbelasting (OZB) voor het huisje zelf, want het is geen vastgestelde woning. Wil je permanent wonen?

Dan moet je grond kopen of een pachtcontract voor langere tijd afsluiten.

In Berkelland kost een klein perceel bouwgrond al snel €75.000 tot €150.000, afhankelijk van de locatie. Daar komt nog de aansluiting op het netwerk bij: een nieuwe stroomaansluiting (krachtstroom) kost al gauw €1.500 tot €3.000. Een wateraansluiting is duurder. En dan de OZB: voor een permanente woning betaal je jaarlijks belasting.

Voor een huisje van €50.000 en grond van €100.000, ben je al snel €500 tot €800 per jaar kwijt aan gemeentelijke belastingen. Een ander groot verschil is de hypotheek.

Voor een recreatief tiny house is het bijna onmogelijk om een normale hypotheek te krijgen. De meeste banken financieren niet voor recreatief vastgoed zonder onderpand. Je moet het dus vaak met eigen geld of een persoonlijke lening betalen.

Die leningen hebben hogere rentes (rond de 6-8%). Bij een permanent tiny house, als het voldoet aan de eisen en je een grondperceel koopt, is een hypotheek vaak wel mogelijk.

De rente is dan lager (rond de 4-5%). Dat scheelt je over 20 jaar duizenden euros.

Capaciteit en comfort: wat kan er allemaal in?

Het gaat niet alleen om geld, maar ook om wat je ermee kunt.

Hoeveel 'huis' krijg je voor je geld? En wat mag je ermee? Recreatief: Hier zijn de regels vaak soepeler qua uiterlijk, maar strenger qua gebruik.

Je mag geen gezin stichten in een recreatief tiny house. Je mag er geen post ontvangen op dat adres.

Het is een plek om te ontspannen, niet om een leven op te bouwen.

De capaciteit qua woonoppervlak is hetzelfde (24m2), maar de functionele capaciteit is lager. Je kunt er prima wonen met z'n tweetjes in de zomer, maar in de winter is het vaak koud en oncomfortabel omdat recreatiewoningen vaak minder zwaar geïsoleerd zijn. Permanent: Hier mag je wel een leven opbouwen. Je kunt er een gezin starten (mits het huisje groot genoeg is, maar tiny houses zijn vaak voor 1-2 personen).

Je mag je er inschrijven bij de gemeente. Je hebt recht op een postadres.

De capaciteit qua comfort is hoger omdat je investeert in betere isolatie en een stevigere constructie. Een permanent tiny house moet vaak voldoen aan het Bouwbesluit. Dat betekent minimale plafondhoogte (2,4 meter in de meeste ruimtes), voldoende daglicht en ventilatie.

Gebruiksgemak verschilt ook. Een recreatief huisje heeft vaak een simpelere keuken en badkamer.

Denk aan een campinggasstelletje en een chemisch toilet. Bij een permanent huisje investeer je in een volwaardige keuken met inbouwapparatuur en een vast toilet op een septic tank of riool. Dat maakt het dagelijks leven een stuk makkelijker, maar het kost wel meer ruimte en geld.

Op termijn: onderhoud en waardeontwikkeling

Wat gebeurt er na 10 jaar? Is je investering het waard geweest?

Recreatief tiny house: De waardeontwikkeling is vaak negatief of heel erg laag.

Een tiny house op een huurplek is een gebruiksobject. Net als een caravan of camper. Na 10 jaar is de marktwaarde vaak gehalveerd.

Onderhoudskosten zijn er zeker, maar omdat het vaak lichtere materialen zijn, kunnen slijtage en weersinvloeden harder toeslaan. Je staat er ook vaak alleen in voor onderhoud.

De verhuurder van de grond doet niets. Permanent tiny house: Als het huisje op een eigen stuk grond staat, is het een vastgoedobject. De waarde hangt af van de grondprijs en de kwaliteit van het huisje. Goed gebouwde tiny houses van staal of hout met een goede fundering (zoals een schroeffundering) behouden hun waarde beter.

Ze kunnen zelfs stijgen als de huizenmarkt door blijft draaien. De onderhoudskosten zijn vergelijkbaar met een normaal huis.

Een houten buitenkant moet elke 5 jaar geschilderd worden. Een stalen casco is onderhoudsarm, maar roestgevoelig. Een groot verschil is de levensduur.

Een recreatief tiny house op een camping moet vaak na 10 of 15 jaar vervangen worden, of de vergunning wordt niet verlengd. Bij permanent wonen op eigen grond mag je het huisje houden zolang het veilig is.

De grond blijft van jou. Dat is een significant verschil in 'total cost of ownership'.

De keuzehulp: welke optie kies jij?

Je hebt nu de feiten gehoord. De keuze hangt volledig af van wat jij wilt.

Is het een recreatief of permanent verblijf? Kies voor het recreatief tiny house in Berkelland als: Kies voor het permanente tiny house in Berkelland als:

  • Je nog geen vast adres hebt en even wilt 'proefdraaien' met tiny house leven.
  • Je budget beperkt is en je geen €100.000+ kunt investeren in grond.
  • Je van plan bent om er alleen in de zomermaanden te wonen of er een vakantiehuisje van te maken.
  • Je geen zin hebt in complexe vergunningstrajecten en gemeentelijke eisen.
  • Je flexibel wilt blijven en over een paar jaar weer wilt verhuizen.
  • Je op zoek bent naar een definitieve, betaalbare woning voor de lange termijn.
  • Je bereid bent te investeren in grond en aansluitingen (minimaal €100.000 tot €150.000 totaal).
  • Je je officieel wilt inschrijven op het adres en post wilt ontvangen.
  • Je waarde hecht aan zelfstandigheid en geen zin hebt in regels van een campingbeheerder.
  • Je huisje wilt bouwen dat voldoet aan de strengere bouweisen voor comfort en isolatie.

Een middenweg: de mantelovereenkomst of kleinschalig project

Is er een weg tussenin? Jazeker. In Berkelland en de Achterhoek zie je steeds vaker initiativen opduiken die een middenweg bieden.

Dit zijn vaak kleinschalige woonprojecten of 'wooncoöperaties'. Het idee is simpel: een groepje mensen koopt samen een stuk grond. Ze zetten er een aantal tiny houses op.

Officieel is het vaak nog steeds 'recreatief' of valt het onder een speciale vergunning (een mantelovereenkomst) omdat het niet als klassieke woningbouw wordt gezien.

Je hebt wel de voordelen van permanent wonen: een vast groepje buren, eigen grond (in meervoud), en een stukje zekerheid. Maar de kosten zijn vaak lager omdat je de grond deelt. Een voorbeeld in Berkelland is de zoektocht naar locaties voor 'tiny house dorpjes'.

Dit zijn geen campings, maar echte gemeenschappen. De regels zijn vaak strikter dan bij een camping (je mag er wel het hele jaar wonen), maar minder complex dan een losse permanente woning.

Check bij de gemeente Berkelland naar lopende initiatieven. Er is vaak een wachtlijst, maar het is het waard om je aan te melden.

Conclusie: de stap zetten

Wil je in Berkelland wonen? Dan moet je nu actie ondernemen.

Ga niet zomaar een huisje kopen. Begin met een pre-overleg bij de gemeente Berkelland.

Vraag naar het bestemmingsplan van de grond die je op het oog hebt. Vraag expliciet: "Is permanent wonen hier gedoogd of mogelijk?" En: "Wat zijn de eisen voor een recreatief verblijf?" Als je kiest voor recreatief, zoek dan een plek met een contract voor minimaal 5 jaar. Zo voorkom je dat je na een jaar moet verkassen.

Als je kiest voor permanent, zorg dan dat je bouwtekeningen en een constructieberekening hebt die voldoet aan het Bouwbesluit. Schakel een expert in die je helpt met de vergunningsaanvraag. Het leven in een tiny house is geweldig, maar alleen als de juridische basis klopt. Of je nu gaat voor de flexibiliteit van recreatie of de zekerheid van permanente bewoning, verdiep je goed in het lokale gedoogbeleid voor tiny houses zodat je precies weet waar je aan begint. Dan kun je straks met een gerust hart genieten van het uitzicht op de Berkellandse heuvels.


Thomas van der Heijden
Thomas van der Heijden
Tiny House Bouwer & Off-Grid Installateur

Thomas bouwde de afgelopen 7 jaar zes tiny houses en legde meer dan 15 off-grid systemen aan voor particulieren. Hij testte verschillende isolatiematerialen en zonnepakketten in de praktijk en schreef hierover voor Tiny House Magazine. Op deze site deelt hij zijn bouwtekeningen en ervaringen met installaties die echt werken.

✓ Geverifieerd auteur ✓ Doelgroepen & Levensstijl, Modellen & Bouwers, Off-Grid & Installatietechniek
Thomas van der Heijden
Thomas van der Heijden
Tiny House Bouwer & Off-Grid Installateur

Thomas bouwde de afgelopen 7 jaar zes tiny houses en legde meer dan 15 off-grid systemen aan voor particulieren. Hij testte verschillende isolatiematerialen en zonnepakketten in de praktijk en schreef hierover voor Tiny House Magazine. Op deze site deelt hij zijn bouwtekeningen en ervaringen met installaties die echt werken.

Meer over Gemeente en regelgeving

Bekijk alle 1902 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Tiny house als mantelzorgwoning Aa en Hunze: permanente bewoning toegestaan?
Lees verder →