Een tiny house bouwen is één ding. Een droog, warm en gezond huis dat ook nog ademt, is de echte uitdaging. Vooral als je zelf bouwt, is het isoleren en afwerken vaak het spannendste deel.
▶Inhoudsopgave
Het vocht in de lucht wil je niet in je isolatie of in de wanden.
Een dampscherm is je beste vriend. Een van de beste opties op de markt is het Pro Clima Intello systeem.
Het is een actief dampscherm dat vocht reguleert. In deze handleiding leiden we je er stap voor stap doorheen, specifiek voor jouw tiny house project.
Wat je nodig hebt: materialen en gereedschap
Zonder de juiste spullen begin je niet. Voor een dampscherm van Pro Clima Intello in een gemiddeld tiny house (bijvoorbeeld een 6 meter lange container of een houtskeletbouw van 24 m²) moet je het volgende inslaan. Wees zuinig op de kwaliteit; dit is het shirt dat je huis droog houdt.
- Pro Clima Intello Plus folie (ca. 15-20 m²): Dit is het hart van je systeem. Reken ongeveer 10% extra voor overlappingen. Prijsindicatie: rond de €6-8 per m².
- TESCON VANA of TESCON PROFIL tape (5 rollen): Voor het afdichten van naden en aansluitingen op hout. Onmisbaar. Reken op €15-20 per rol.
- Contec CLS 22 of latwerk (50x50mm): Dit ga je voor je gipsplaten of houten wandafwerking monteren over de folie heen. Zorgt voor de vereiste luchtspatie.
- Schuimkit (Fermacell of vergelijkbaar): Voor de hoeken en randen.
- Gereedschap: Een nietpistool (met nietjes van minimaal 14mm), stanleymes, meetlint, potlood, een hamer en een stevige rolsteiger (veiligheid gaat voor!).
- Stofzuiger: Voor de eindcleaning. Elke splinter is een potentieel gat.
Stap 1: De basis checken en voorbereiden
Voordat je ook maar één folie uitrolt, moet je huid waterdicht zijn. In een tiny house betekent dit dat de buitenkant (dak en gevel) compleet dicht is en dat je isolatie (glaswol, steenwol of PIR) er droog en strak in zit. Controleer op vochtplekken.
Als je isolatie klam aanvoelt, stop direct en los dat op. Een dampscherm op een vochtige ondergrond is een garantie voor rot.
Meet de wanden en het plafond nauwkeurig op. In tiny houses zitten vaak rare hoekjes door de ronde kopse kant of ramen. Teken de maten af op de folie.
Zorg dat de temperatuur in de bus of het huis boven de 5°C is; anders wordt de folie broos en hecht de tape niet. Dit is vooral in de winter een valkuil.
Stap 2: Het Intello dampscherm monteren
Het doel is een gesloten 'bubbel' rond je woonruimte. Begin onderaan en werk naar boven.
- Uitsnijden en vastzetten: Snijd de folie op maat, met ongeveer 10 cm overlap bij de naden. Zet de bovenkant van de eerste baan vast met een paar nietjes (niet te diep, je wilt de folie niet beschadigen). Gebruik TESCON VANA tape om de overlap van 10 cm direct water- en luchtdicht te maken. Strijk de tape goed aan.
- Raam- en deuraansluitingen: Dit is het moeilijkste werk. Snijd de folie bij een kozijn precies op maat. Druk de folie in de sponning (de gleuf in het kozijn) en zet deze vast met TESCON PROFIL tape. Deze tape heeft een kunststof lijstje dat je in de sponning klikt. Zo ontstaat een mechanische en kleefbare verbinding. Geen kiertjes!
- Hoeken en pijpen: Bij hoeken vouw je de folie strak. Een vouw is een potentieel lek. Snijd indien nodig in en plak het dicht met tape. Rondom leidingen (CV, water) gebruik je TESCON VANA tape om de folie strak om de leiding heen te plakken.
- Plafond: Werk ook hier van onder naar boven. Zorg dat de naden van de wandfolie overlappen met die van de plafondfolie. Dit maakt de 'bubbel' echt waterdicht.
Rol de folie horizontaal uit. Werk bij voorkeur vanuit een hoek.
Tijdsindicatie: Voor een gemiddeld tiny house ben je hier met z'n tweeën ongeveer 1 tot 2 dagen zoet. Haast je niet; bij het plaatsen van een dampscherm met een handige installatiezone is precisie essentieel. Een gat van 2 mm is genoeg om de werking van het systeem te ondermijnen.
Stap 3: Afwerken en luchtspatie creëren
Je Intello folie zit er nu strak op. Nu moet je bescherming en afwerking toevoegen.
Je mag nooit direct op de folie schroeven of gipsen. De folie moet 'vrij' kunnen bewegen en er moet een luchtstroom langs kunnen blijven. Monteer nu je houten regelwerk (Contec CLS 22 of vergelijkbaar) over de folie heen.
Schroef dit vast in de regels of balken die achter de folie zitten.
De schroeven moeten dusdoor de folie heen. Dit mag, mits je de plek waar de schroef de folie raakt, afplakt met TESCON VANA tape. Doe dit voordat je de schroef erin draait. Dit heet 'doorvoeren'. De luchtspatie van 22mm zorgt ervoor dat je afwerking (gipsplaat of hout) niet direct contact maakt met het dampscherm.
Veelgemaakte fouten die je wilt vermijden
Ik heb het helaas vaker verkeerd zien gaan dan goed. Dit zijn de valkuilen waar je met een Intello systeem specifiek op moet letten:
- De verkeerde kant van de folie: De Intello folie heeft een matte en een glanzende kant. De matte kant moet naar de warme kant (de woonkamer) toe. De glanzende kant gaat tegen de koude isolatie aan. Draai je hem om, dan werkt het systeem niet.
- Tape op vochtige ondergrond: Lijm nooit tape op een ondergrond die vochtig is of stoffig. Maak het oppervlak schoon en droog. De hechting is het halve werk.
- Geen luchtspatie: Direct schroeven op de folie leidt tot condensatie achter je afwerking. Je ziet dan later vlekken op je muren. Die 22mm lat is geen luxe, het is vereist.
- Het 'schilderij' effect: Trek de folie niet strakker dan nodig. Hij mag een beetje 'golven'. Als je hem te strak spant, scheurt hij bij temperatuurswisselingen of bij het werken van het hout.
Verificatie-checklist: Is je dampscherm waterdicht?
Voordat je de wanden dichtmaakt, moet je testen of de dampremmende laag goed aansluit. In de bouw wordt dit een 'blowerdoor test' genoemd, maar je kunt het ook visueel en praktisch checken.
- Check alle naden: Loop alle TESCON VANA naden na. Zitten ze strak? Zitten er geen luchtbellen onder?
- Check de doorvoeren: Zitten alle schroefgaten en leidingdoorvoeren keurig afgeplakt?
- Check de hoeken: Zijn de hoeken netjes gevouwen en vastgeplakt, of zitten er gescheurde stukken?
- De lucifertest (optioneel): Als je een kleine opening vindt en je zuigt er aan (met je mond of een stofzuiger), moet je merken dat de folie vacuüm trekt. Zo voel je direct of er ergens lucht doorheen sijpelt.
- De volgende stap: Alles goed? Dan kun je nu je gipsplaten of houten wandbekleding monteren. Vergeet niet om de ruimte tussen het dampscherm en de afwerking te vullen met isolatie (bijvoorbeeld met glaswolrol van Knauf). Dit zorgt voor de geluidsisolatie en extra warmtebuffer.
Met deze stap-voor-stap aanpak leg je een fundament voor een tiny house dat jaren meegaat. Het kost even tijd en focus, maar door te kiezen voor een dampopen opbouw bespaar je jezelf een hoop ellende met vocht en schimmel. En dat is de moeite waard.