Daikin Altherma 3 tiny house warmtepomp: all-in-one verwarming en warmwater

Een Daikin Altherma 3 in je tiny house is als een hart dat zowel warmte als water pompt. Geen aparte ketel, geen gasaansluiting.

Alles zit in één slank systeem dat werkt op stroom. Voor tiny house bewoners die off-grid willen of gewoon energiezuinig willen leven, is dit een gamechanger.

Je bespaart ruimte, je verlaagt je energierekening en je bent klaar voor de toekomst.

Wat is de Daikin Altherma 3 precies?

De Daikin Altherma 3 is een lucht-water warmtepomp. Dat klinkt technisch, maar het is simpel: het apparaat haalt warmte uit de buitenlucht en zet die om in warmte voor je huis en je douche.

Het is een all-in-one systeem. Je hebt geen aparte boiler nodig voor warm water, want de warmtepomp levert direct tapwarm water. Waarom is dit relevant voor een tiny house? Ruimte is schaars.

Een traditionele cv-ketel met boiler neemt al snel een halve wand in beslag.

De Altherma 3 is compact. Het buitenunit formaat is vergelijkbaar met een airco-unit, en de binnenunit past vaak in een keukenkastje of een kleine technische ruimte. Voor tiny houses waar elke centimeter telt, is dat essentieel.

De technologie is gebaseerd op het koeltechnische principe van omgekeerde koude. In de winter haalt de buitenunit warmte uit de lucht, zelfs bij temperaturen onder nul.

Die warmte wordt afgegeven aan het water in je vloerverwarming of radiatoren.

In de zomer kan het systeem ook koelen, al is dat in een goed geïsoleerd tiny house vaak niet eens nodig.

Waarom kiezen voor een warmtepomp in een tiny house?

De meeste tiny houses zijn off-grid of semi-off-grid. Dat betekent dat je eigen energie opwekt met zonnepanelen.

Een gasaansluiting is vaak niet beschikbaar of niet gewenst. De Altherma 3 draait volledig op elektriciteit.

Als je die stroom zelf opwekt, ben je volledig energie-onafhankelijk. Geen maandelijkse gasrekening meer. Efficiëntie is de tweede reden.

Een warmtepomp levert meer energie dan dat het verbruikt. De COP (Coefficient of Performance) van de Altherma 3 ligt rond de 4 tot 5. Dat betekent dat je voor elke kilowatt uur stroom die je verbruikt, 4 tot 5 kilowatt uur warmte terugkrijgt. Een cv-ketel haalt maar 90% efficiency.

Op de lange termijn scheelt dat enorm in kosten. Er is ook een praktische reden: comfort.

De Altherma 3 geeft een constante, zachte warmte af via vloerverwarming. Geen lawaai van een ketel die aanslaat, geen koude tocht van radiatoren.

Voor een tiny house, waar je dicht op elkaar leeft, is dat stille comfort goud waard. Je merkt amper dat het systeem aan staat.

Hoe werkt het systeem precies?

De werking is in drie delen te begrijpen: de buitenunit, de binnenunit en de warmteafgiftes. De buitenunit zuigt buitenlucht aan en gebruikt een ventilator om deze langs een warmtewisselaar te blazen.

Daarin circuleert een koudemiddel (R32 bij de nieuwste modellen). Dit middel verdampt door de warmte uit de lucht, zelfs bij vriestemperaturen. Het gasvormige koudemiddel gaat naar de compressor.

Die verhoogt de druk en daarmee de temperatuur. Dit hete gas stroomt naar de warmtewisselaar in de binnenunit.

Daar geeft het de warmte af aan het water van je cv-circuit. Het koudemiddel condenseert en keert terug naar de buitenunit om de cyclus te herhalen. Voor tapwater werkt het anders.

De Altherma 3 heeft een ingebouwde boiler van bijvoorbeeld 180 of 300 liter. Het systeem verwarmt dit water tot 55 of zelfs 60 graden Celsius.

Dat is warmer dan bij veel andere warmtepompen, wat zorgt voor voldoende capaciteit voor een douche en afwas.

Het water blijft op temperatuur, klaar voor direct gebruik.

Welke modellen zijn er en wat kosten ze?

Daikin levert de Altherma 3 in verschillende configuraties. De meest voorkomende voor tiny houses is de Monoblock.

Hierbij zit de compressor en de warmtewisselaar in één buitenunit. Er is alleen een waterleiding naar binnen nodig. Dit is makkelijker te installeren en vereist geen koudemiddel-vacuüm op locatie.

Prijzen zijn altijd inclusief btw en installatie. Een basis Altherma 3 Monoblock systeem voor een tiny house (geschikt voor 2 tot 4 kW vermogen) kost tussen de €5.500 en €7.000.

Dit is de aanschaf inclusief plaatsing van de buitenunit en de binnenunit (boiler). Voor tiny houses met een goede isolatie is dit vaak voldoende. Er is ook een Hybride variant. Deze combineert de warmtepomp met een gas- of hybride ketel.

Dit is relevant als je nog een gasaansluiting hebt en de overstap geleidelijk wilt maken. De kosten liggen lager, rond de €4.000 - €5.500, maar voor off-grid tiny houses is de volledige elektrische versie aan te raden. Let op: de boiler variant met 300 liter capaciteit kost al snel €1.000 meer, maar is nodig voor grotere huishoudens.

Specifieke eisen voor tiny house installatie

Plaatsing van een warmtepomp in een tiny house vraagt om aandacht voor de buitenunit.

Deze produceert geluid, hoewel moderne Daikin modellen fluisterstil zijn (rond de 45 dB). Toch moet je rekening houden met de buren of je eigen rust. Zet de unit op een stabiele ondergrond, niet direct tegen de wand van je slaapkamer.

De waterleidingen van de buitenunit naar binnen moeten vorstvrij worden aangelegd. In Nederland is dat wettelijk verplicht.

Gebruik isolatiebuizen en leg de leidingen onder de vorstgrens (minimaal 60 cm diep) of verwarm ze.

In een tiny house op wielen is diepgang lastig. Dan kies je voor bovengrondse leidingen met elektrische vorstbeveiliging. Een valkuil is de elektrische aansluiting. De Altherma 3 heeft een 230V aansluiting nodig met voldoende vermogen.

Veel tiny houses hebben een beperkte stroomcapaciteit, soms maar 16A. De warmtepomp trekt piekvermogen.

Zorg dat je groepenkast en netaansluiting dit aankunnen. Overleg dit altijd met een elektricien voordat je de bestelling plaatst.

Kostenplaatje: aanschaf, installatie en terugverdienen

Naast de aanschaf zijn er bijkomende kosten. De installatie van de buitenunit kost ongeveer €800 tot €1.200, afhankelijk van de ondergrond en de afstand tot de binnenunit.

Grondwerk (kabels en leidingen begraven) kost extra, circa €50 per meter. Als je de unit op een bestaand terras plaatst, bespaar je op graafkosten.

De terugverdientijd hangt af van je gasverbruik en stroomopwekking. Stel je vervangt een gasgestookte cv-ketel (€0,90 per m3) en je verbruikt 1.500 m3 gas per jaar. Met een COP van 4 verbruik je maar 375 kWh aan stroom.

Als je die zelf opwekt met zonnepanelen, bespaar je jaarlijks €1.350 aan gas. De investering van €6.000 verdient zich dan in ongeveer 4,5 jaar terug. Er zijn subsidiemogelijkheden. De Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) geldt ook voor tiny houses als het een permanente woning is. Voor een Altherma 3 warmtepomp van 4 kW ontvang je ongeveer €1.000 subsidie (2023/2024 bedragen, check de RVO voor actuele cijfers). Dit verlaagt de terugverdientijd aanzienlijk.

Praktische tips voor je Daikin Altherma 3

Zorg voor goede isolatie. Een warmtepomp werkt het efficiëntst bij lage watertemperaturen (35-45°C).

Als je muren en vloer niet goed geïsoleerd zijn, moet de pomp harder werken en verbruik je meer stroom.

Voor een tiny house is triple glas en vloerisolatie van minimaal Rc 3,5 essentieel. Combineer de warmtepomp met vloerverwarming. Radiatoren werken ook, maar vereisen hogere watertemperaturen.

Vloerverwarming verdeelt de warmte gelijkmatig en voelt comfortabeler aan in een kleine ruimte. Leg de leidingen dicht op elkaar voor een gelijkmatige temperatuur.

Onderhoud is minimaal maar cruciaal. Laat de buitenunit jaarlijks controleren op bladeren en vuil. De filters in de binnenunit moeten schoon blijven. Een servicecontract bij Daikin kost ongeveer €150 per jaar.

Dit voorkomt storingen en zorgt dat je garantie geldig blijft. Vergeet niet de waterkwaliteit van je cv-systeem te controleren; hard water vernielt de warmtewisselaar.

Veelgemaakte fouten bij installatie

Een veelvoorkomende fout is het te klein kiezen van het vermogen. Een tiny house is klein, maar als je in de winter met 4 personen doucht en tegelijkertijd verwarmt, heb je voldoende capaciteit nodig.

Een 3 kW unit kan dan tekortschieten bij -10°C. Kies altijd voor een model dat iets groter is dan je theoretische warmtebehoefte. Een andere fout is het negeren van de geluidsnormen.

Plaats de buitenunit niet zomaar op het dak van je tiny house zonder demping. De trillingen kunnen storend zijn en het geluid kan via de constructie het huis binnenkomen.

Gebruik anti-trillingsrubbers en een geluidsabsorberende omkasting als de unit dicht bij de slaapruimte staat.

Vergeten om de capaciteit van de elektrische aansluiting te checken is een dure fout. Als je groep eruit klapt elke keer als de warmtepomp aanslaat, ben je je comfort kwijt. Laat een elektricien de hoofdzekering controleren. Soms is een aanpassing van de aansluiting nodig (van 1x25A naar 3x25A), wat extra kosten met zich meebrengt.

Conclusie: Is de Altherma 3 iets voor jou?

De Daikin Altherma 3 is een uitstekende keuze voor tiny houses die off-grid willen of simpelweg duurzaam willen verwarmen. Het is een robuust, ruimtebesparend systeem dat zorgt voor warmte en warm water zonder gas.

De initiële investering is hoog, maar door de ISDE subsidie en lage energiekosten is het een verstandige keuze op de lange termijn.

Als je tiny house op een permanente locatie staat en je kunt investeren in goede isolatie, dan is dit systeem perfect. Ben je vaak onderweg of wissel je van locatie? Dan is een mobielere oplossing misschien beter.

Maar voor een vastgesteld tiny house dat klaar wil zijn voor de toekomst, is de Altherma 3 een warmtepomp die je niet teleur stelt. Begin met het opvragen van offertes bij gecertificeerde Daikin installateurs.

Vraag specifiek naar de Monoblock variant voor tiny houses en check of de installatie in de prijs is inbegrepen. Vergeet de subsidieaanvraag niet. Met deze voorbereiding zit je er deze winter warmpjes bij.