CO2-sensor tiny house: wanneer is ventilatie voldoende?

Een tiny house voelt vaak als een warme, knusse cocon. Maar die cocon kan ook benauwd worden.

Je ademt zuurstof uit en produceert CO2. In een kleine ruimte stijgt die concentratie snel.

Te veel CO2 zorgt voor hoofdpijn, vermoeidheid en een slechte nachtrust. Een CO2-sensor is dus geen gadget, maar een essentieel onderdeel van je ventilatiesysteem. Het vertelt je precies wanneer het tijd is om de ramen open te zetten of de mechanische ventilatie harder te laten werken.

Maar hoe weet je nu eigenlijk of je ventilatie voldoende is? Dat lees je hier.

Wat is een CO2-sensor en waarom heb je er een nodig in je tiny house?

Een CO2-sensor meet de concentratie koolstofdioxide in de lucht. Die waarde geef je meestal aan in parts per million (ppm).

Frisse buitenlucht heeft ongeveer 400 ppm CO2. Binnen loopt dat snel op. In een tiny house is de luchtvolume beperkt.

Je bent met z’n tweetjes, de CO2-waarde stijgt dan binnen een uur naar 1000 ppm of meer.

Dat is het niveau waarop je je concentratie verliest en je je slaperig gaat voelen. In een gewoon huis merk je dat minder snel. De luchtverversing is vaak groter door kieren en naden. In een tiny house is de isolatie vaak hoogwaardig en de luchtdichtheid groot.

Dat is goed voor je energierekening, maar slecht voor de luchtkwaliteit zonder ventilatie. Een CO2-sensor geeft je objectieve data.

Je hoeft niet te gokken of het fris genoeg is. Je ziet het op het scherm. Zo voorkom je dat je ’s nachts wakker wordt met een droge mond en hoofdpijn.

Hoe werkt zo’n sensor eigenlijk?

De meeste sensoren die je in tiny house-land tegenkomt, zijn NDIR-sensoren. Dat staat voor Non-Dispersive Infrarood.

Ze sturen een lichtstraal door de lucht. CO2 absorbeert infrarood licht op een specifieke golflengte.

Hoe meer licht er wordt geabsorbeerd, hoe hoger de CO2-waarde. Dit type sensor is stabiel en nauwkeurig. Het is de moeite waard om te vragen naar het type sensor als je er een koopt.

De sensor geeft vaak een kleurcode weer. Groen is veilig (onder de 800 ppm).

Oranje is waarschuwing (tussen 800 en 1200 ppm). Rood is gevaarlijk (boven de 1200 ppm). Sommige modellen koppelen direct aan je ventilatiesysteem. Gaat de waarde omhoog?

Dan schakelt de ventilator automatisch een stand hoger. Andere modellen zijn losse eenheden die alleen waarschuwen.

Voor een tiny house is een losse sensor vaak al voldoende, tenzij je een volledig geautomatiseerd systeem wilt.

Wanneer is ventilatie voldoende? De cijfers

De vraag is simpel: hoe laag moet de CO2-waarde blijven? De Gezondheidsraad adviseert om de concentratie onder de 1000 ppm te houden voor optimaal functioneren. In de slaapkamer mag het iets hoger zijn, maar probeer het onder de 1200 ppm te houden.

Een tiny house slaapkamer is vaak klein. Als je met z’n tweetjes slaapt, stijgt de waarde snel.

Een open raam helpt, maar een constante luchtstroom via een ventilatierooster is beter. Een veelgemaakte fout is het alleen vertrouwen op de geur. CO2 is geurloos.

Je ruikt het niet. Je ruikt alleen de geurtjes die erbij horen, zoals koken of transpireren. Als je wacht tot het ‘muf’ ruikt, zit je al ver boven de 1000 ppm.

De sensor geeft je de vroegsignalen. Zie het als een rookmelder, maar dan voor je luchtkwaliteit.

Zodra de sensor aangeeft dat je boven de 800 ppm zit, is het tijd om te ventileren. In de praktijk betekent dit: overdag bij normaal gebruik (koken, computeren) zul je merken dat je na 1 tot 2 uur moet ventileren. In de nacht, als je slaapt, kun je een basisventilatie instellen. Een continue luchtstroom van 15 tot 20 m3 per uur per persoon is nodig.

De sensor vertelt je of die stroom voldoende is. Is de waarde na een uur slapen al 1000 ppm? Dan moet je de ventilatie openen of een raampje op kierstand zetten.

Modellen en prijzen: wat kun je kopen?

Er zijn veel sensoren op de markt. Voor tiny houses werken de eenvoudige modellen vaak het best.

Je hebt geen zin in complexe installaties. Hieronder een overzicht van populaire opties, specifiek voor de tiny house-bewoner.

Budget: Aranet4 (€150 - €170)

Dit is een losse, draagbare sensor. Hij meet CO2, temperatuur en vochtigheid. Het scherm is helder en geeft kleuren weer.

Hij gaat op batterijen (tot 2 jaar mee). Je kunt hem neerzetten of ophangen.

Nadeel: hij schakelt niet automatisch je ventilatie aan. Je moet zelf kijken en actie ondernemen. Voor de prijs is dit de beste optie om te starten. Hij is nauwkeurig en betrouwbaar.

Middenklasse: Foobot (€199 - €250)

De Foobot is een losse staander die via WiFi verbinding maakt met een app.

Hij meet fijnstof (PM2.5), CO2, VOC’s en temperatuur. Het design is modern, maar hij is wel groot. De app geeft alerts.

Je kunt hem koppelen aan slimme stekkers om een ventilator aan/uit te zetten. Let op: de fabrikant heeft soms problemen met servers, maar de sensor zelf is goed.

Premium: Foobot of een losse CO2-controller (€300 - €600)

Prijsindicatie: rond de €220. Voor een volledig geautomatiseerd systeem kijk je naar merken als TFA Dostmann of Sensibo. Deze sensoren kun je koppelen aan een WTW-unit (Warmte Terug Win) of een afzuigkap.

Ze hebben een relaisuitgang. Zodra de CO2-waarde stijgt, schakelen ze de ventilator in.

Dit vereist wel technische kennis. De installatiekosten liggen dan hoger.

DIY optie: Senseair S8 (€50 - €80)

Een complete set (sensor + ventilator) kost al snel €500. Voor de tech-savvy tiny house bouwer. De Senseair S8 is een losse sensor die je kunt aansluiten op een Arduino of Home Assistant.

Je bouwt er zelf een monitor mee. Dit is goedkoop, maar vereist soldeerwerk en programmeerkennis.

Niet iedereen wil dit, maar het is een optie als je van knutselen houdt. Je moet er wel een display bij kopen en een voeding.

Praktische tips voor je tiny house

Plaats de sensor op de juiste hoogte. CO2 is zwaarder dan lucht, maar mengt zich goed.

Hang de sensor op ooghoogte, ongeveer 1,5 meter van de grond. Zet hem niet direct naast een raam dat je vaak openzet, want dan meet je alleen de buitenlucht.

Ook niet direct naast de keuken, want koken geeft tijdelijke pieken. Een plekje in de woonkamer of slaapkamer is ideaal. Stel je ventilatie in op basis van de sensor. Een continue ventilatie van 15 m3/uur per persoon is het minimum.

Als je merkt dat je ‘s nachts boven de 1000 ppm komt, zet je de ventilatie op een hogere stand of zet je een raam op kierstand.

In de winter is het koud, maar ventilatie is nodig. Gebruik een warmtewisselaar (WTW) als je kunt, dat bespaart energie. Let op de vochtigheid.

Een hoge CO2-waarde gaat vaak samen met een hoge relatieve vochtigheid. Een vochtig huis schimmelt snel.

De sensor meet ook vochtigheid (sommige modellen). Als je vochtige lucht ziet, ventileer dan extra.

Een droge lucht is belangrijk voor je houten constructie in een tiny house. Check de kalibratie. CO2-sensoren hebben onderhoud nodig. De Aranet4 kalibreert zichzelf als hij frisse lucht meet (minimaal 1x per week buiten of met een raam open). Lees meer in onze review over de Aranet4 sensor.

Andere sensoren hebben een kalibratiefunctie in de app. Doe dit elke 6 maanden. Een onjuiste sensor geeft een vals gevoel van veiligheid.

Conclusie

Een CO2-sensor is je beste vriend in een tiny house. Het is de ideale basis voor een automatisch ventilatiesysteem om altijd zeker te weten of je luchtverversing voldoende is.

Zonder sensor gok je. Met een sensor weet je het. Koop een betrouwbare meter zoals de Aranet4, hang hem op de juiste plek en kies voor slimme CO2-gestuurde ventilatie om je luchtkwaliteit te bewaken. Zo blijft je huis fris, gezond en energiezuinig.