Een dak op je tiny house van CLT (Cross Laminated Timber) is een prachtig idee. Sterk, duurzaam en het ziet er ook nog eens geweldig uit van binnenuit.
▶Inhoudsopgave
Maar dan komt de cruciale vraag: hoe dik moet die CLT plaat zijn en wat bouw je er allemaal op en bovenop? Het antwoord bepaalt of je droog en comfortabel woont of dat je na de eerste herfststorm een emmer onder je dakraam moet zetten. Dit is het fundament van je droge voeten en je warme thuis.
Wat is een CLT dakopbouw precies?
Stel je voor: je hebt een dragende plaat van hout, de CLT plaat.
Dat is je basis. Die plaat is het skelet van je dak. Maar die plaat alleen is niet genoeg.
Je moet hem beschermen tegen regen, sneeuw en kou. Tegelijkertijd wil je binnen de warmte vasthouden en vocht weren.
Dat doe je met een opbouw van lagen. Denk aan isolatie, een waterkerende laag en een dakbedekking.
Die combinatie van lagen heet de dakopbouw. Een CLT dak is anders dan een traditioneel houten dak met losse balken en platen. De CLT plaat is een massief paneel dat meteen zorgt voor de stevigheid en het zichtbare plafond. Je bouwt daarop verder.
De meest gangbare opbouw voor een tiny house is de 'koud dak' of 'warm dak' constructie. Bij een warm dak, de beste keuze voor tiny houses, zit de isolatie direct boven de CLT plaat.
Zo blijft de hele constructie warm en voorkom je condensatie in het hout. Dat is essentieel voor de levensduur. Je moet dus denken in lagen.
Onder je CLT plaat zit niets, dat is je plafond. Op de CLT plaat komt je dampremmende folie (als je die nodig hebt, afhankelijk van het isolatiemateriaal).
Daarop komt je isolatie. En bovenop je isolatie komt je dakbedekking en eventueel een constructie voor zonnepanelen of een dakterras. Elke laag heeft een functie en de dikte ervan is cruciaal.
De kern: dikte van de CLT plaat
De dikte van de CLT plaat bepaalt hoeveel gewicht je dak kan dragen en hoeveel isolatie je er bovenop kunt stoppen. Voor een tiny house dak hoef je niet extreem dik te gaan, maar te dun is ook niet goed.
Je wilt geen doorbuiging. Niets is vervelender dan een dak dat een beetje gaat golven.
De meest voorkomende diktes voor een tiny house dak liggen tussen de 80 en 120 mm. Een 80 mm dikke plaat is vaak al voldoende voor de constructieve eisen van een kleine woning. Dit is de basis die de krachten opvangt.
Als je een groter overspanning hebt of een dakterras wilt, ga je naar 100 of 120 mm. De keuze hangt af van de afstand tussen de dragende wanden.
Bij een tiny house van 2,5 meter breed is 80 mm vaak prima. Een 100 mm plaat geeft je net wat meer stijfheid en is een veiligere keuze als je twijfelt. De prijsverschillen zijn beperkt in de totaalkosten. Een 80 mm plaat kost ongeveer €60-€70 per m², terwijl een 120 mm plaat rond de €90-€100 per m² ligt.
Reken voor je tiny house dak op ongeveer 8 tot 12 vierkante meter CLT, afhankelijk van de grootte.
De totale investering voor het hout is dus relatief beperkt. Kies je voor een dikkere plaat, dan kun je meer isolatie kwijt bovenop.
De ideale isolatieopbouw boven je CLT
Hier wordt het echt interessant. Je wilt je CLT plaat droog houden. Daarom bouw je het dak op als een 'warm dak'.
Dit betekent dat de isolatie direct boven de CLT plaat ligt. Je houdt de warmte binnen en het koude dak buiten.
Zo voorkomt je dat vocht uit de warme lucht in je huis condenseert op het koude dakbeschot. Condens is je grootste vijand.
Welke isolatie kies je? De populairste opties voor tiny houses zijn PIR-platen, EPS parels of houtvezelplaten. PIR is een kunststof isolatieplaat met een zeer hoge isolatiewaarde.
Je hebt dus minder dikte nodig voor hetzelfde effect. Een gangbare opbouw is 120 mm CLT plaat, daarop 140 mm PIR isolatie in twee lagen, en daarop je dakbedekking.
Dit levert een Rc-waarde (thermische weerstand) op van zo'n 6,5 m²K/W. Dat voldoet ruim aan de huidige normen. Voor wie van natuurlijke materialen houdt, is houtvezel een goed alternatief. Dit is isolatie gemaakt van houtkrullen.
Het ademt en het werkt vochtregulerend. Dit is fijn voor het binnenklimaat.
Je hebt wel meer dikte nodig, denk aan 160 tot 200 mm houtvezel om bij de Rc-waarde van PIR te komen.
De keuze hangt af van je budget en je wensen voor het binnenklimaat. PIR is goedkoper en compacter, houtvezel is duurder en natuurlijker. Verderop op de isolatie komt de waterkerende laag.
Dit is je dakbedekking. Voor tiny houses zie je veel EPDM of PVC. EPDM is een rubberachtig membraan dat erg duurzaam is en goed bestand tegen UV-licht.
De prijs voor EPDM ligt rond de €50 per m² (inclusief lijm en kit).
PVC is iets goedkoper, maar kan door de jaren heen minder lang meegaan en is minder milieuvriendelijk. Zorg dat je dakbedekking naadloos wordt aangebracht en goed vastgezet wordt.
Prijzen en varianten: van budget tot premium
Laten we de kosten voor een typisch tiny house dak (4 meter bij 2,5 meter = 10 m²) op een rijtje zetten, zodat je fouten bij het besparen op je materialen voorkomt.
We gaan uit van een warm dak met voldoende isolatie. Dit zijn indicaties, prijzen kunnen variëren per leverancier en regio. Budget opbouw:
- CLT plaat 80 mm: €650
- PIR isolatie 120 mm (2 lagen): €350
- EPDM dakbedekking 1,2 mm: €500
- Totaal materiaal: ± €1.500
- CLT plaat 100 mm: €800
- PIR isolatie 160 mm (2 lagen): €450
- EPDM dakbedekking inclusief plaatsing: €900
- Totaal materiaal + plaatsing: ± €2.150
Je dak is stevig, super geïsoleerd en klaar voor de toekomst. Dit is wat de meeste serieuze tiny house bouwers kiezen terwijl ze hun bouwplaats inrichten.
Premium opbouw:
- CLT plaat 120 mm: €950
- Houtvezel isolatie 200 mm: €600
- Groendak opbouw (sedum): €1.200
- Totaal: ± €2.750
Je hebt dan wel de dikkere CLT plaat nodig om het gewicht te dragen. Vergeet de extra verankering niet.
Praktische tips voor je CLT dak
Denk van tevoren na over de aansluitingen. Hoe sluit je het dak af bij de wanden?
Bij CLT wanden sluit je de CLT plaat van het dak direct aan op de wandplaat. Dit heet een 'pen- en gatverbinding'. Dit is een sterke verbinding. Zorg wel dat je de naden aftapt met een kit die geschikt is voor hout.
Zo blijft het wind- en waterdicht. Denk na over zonnepanelen.
Wil je ze later op het dak leggen? Zorg dat je de fundering (ankers of rails) al meeneemt in de dakopbouw.
Je wilt niet later door je dakbedekking heen moeten boren. Dit is een veelgemaakte fout. De kosten voor het voorbereiden zijn laag, de kosten voor reparatie zijn hoog.
Vergeet de ventilatie niet. Hoewel het een gesloten systeem is, is het verstandig om onder de CLT plaat een kleine luchtstroom toe te staan.
Dit kan door een smalle spleet of een ventilatiestrook. Dit helpt het hout te 'ademen' en vocht te weren. Dit is vooral belangrijk als je in een vochtig gebied woont of als je er een badkamer in bouwt.
Als je zelf gaat bouwen, oefen dan eerst met de verwerking. CLT is zwaar.
Je hebt een hijskraan of een team van vier mensen nodig om de platen te leggen. Zorg dat je de juiste machines hebt, zoals een invalcirkelzaag.
Snijden met een handzaag is geen pretje. De investering in de juiste tools betaalt zich terug in tijd en een strakker resultaat.