Buitenverlichting tiny house: solar of aangesloten op net?
Een tiny house buitenverlichting kiezen is een van die beslissingen die je pas écht merkt als het donker is.
Je staat buiten, je zoekt je sleutels, of je wilt gewoon genieten van je tuin. Dan wil je niet in het pikkedonker staan worstelen met een deur. Of een lamp die te fel schijnt en je hele bos om de hoek wakker maakt. De keuze valt vaak tussen solar lampen die op zonne-energie draaien, of lampen die je aansluit op het net.
Beide werken, maar welke past bij jouw situatie? Dat hangt af van je stroomvoorziening, je budget en hoe je leeft. In deze gids help ik je om de juiste keuze te maken voor jouw tiny house.
Wat is het verschil eigenlijk?
Je hebt twee hoofdtypes buitenverlichting voor je tiny house. Solar verlichting werkt volledig op zichzelf.
De lamp heeft een zonnepaneel, een batterij en een lamp in één.
Overdag laadt de batterij op en 's avonds gaat het licht aan. Soms met een sensor, soms met een schakelaar. Je hebt geen kabels nodig.
Je kunt ze makkelijk zelf installeren. Je kunt ze verplaatsen.
Ze zijn vaak goedkoper in aanschaf. Tegenover dat staat verlichting die je aansluit op het net. Dit is de traditionele manier. Je hebt een kabel nodig vanuit je meterkast of een buitenstopcontact.
Die kabel leg je meestal onder de grond of in een kabelgoot.
De lampen zijn vaak krachtiger. Ze werken altijd, ook als het dagenlang bewolkt is. Je kunt ze combineren met een schakelaar binnen of een domoticasysteem.
Waarom je keuze er echt toe doet
Bij een tiny house is elke keuze een schaarse ruimte. Je hebt geen plek voor zware apparaten en je stroomvoorziening is vaak beperkt.
Als je off-grid leeft, is elke watt die je verbruikt er één die je moet opwekken. Solar verlichting is dan een logische keuze.
Het trekt geen stroom van je accu's. Het is een apparte investering die je energiebalans niet belast. Woon je wel aan het elektriciteitsnet? Dan is de keuze minder obvious.
Je betaalt weliswaar voor stroom, maar je hebt wel een stabiele bron.
Een lamp van 5 watt die 6 uur per nacht brandt, kost je per jaar misschien €2,-. Dat is verwaarloosbaar. De keuze wordt dan meer een kwestie van installatiegemak en esthetiek. En natuurlijk: hoeveel licht wil je hebben?
Hoe solar en net-licht werken in de praktijk
De techniek achter solar is simpel maar effectief. Overdag laadt het zonnepaneel (meestal monokristallijn) de bijbehorende batterij op.
Dat is vaak een AA NiMH of Li-ion batterij van 600 tot 2000 mAh. Zodra de sensor beweging detecteert, of zodra het schemerig wordt, schakelt de LED-lamp aan. De lichtopbrengst ligt vaak tussen de 20 en 50 lumen voor sfeer, tot 300-500 lumen voor een schijnwerper.
De kwaliteit verschilt enorm. Goedkope lampen (€10-€15) hebben vaak een zwak paneel en een batterij die na een jaar al minder presteert.
Betere systemen (€40-€80) hebben een apart zonnepaneel dat je op het dak van je tiny house kunt monteren, met een kabel naar de lamp. De batterij ligt dan op een veilige plek binnen. Dit voorkomt diefstal en zorgt voor een langere levensduur.
Een lamp op netstroom sluit je aan via een buitenkabel. Je begint in de meterkast met een aardlekschakelaar en een groep.
De kabel (vaak H07V-K of een grondkabel als die in de grond gaat) loopt naar een buitenstopcontact of direct naar de lamp.
Je hebt een IP-waarde nodig van minimaal IP44 voor spatten, maar liever IP65 of hoger voor een lamp die vol in de regen hangt. Je kunt hierbij kiezen voor een slimme lamp die je via WiFi bedient, of een klassieke lamp met een schakelaar.
Modellen, merken en kosten
Voor solar is er veel rommel op de markt. Kies voor A-merken die garantie geven.
De Philips Solar Sensor Light (type Outdoor) is een betrouwbare keuze. Deze kost ongeveer €45,- en heeft een sensor met een bereik van 12 meter.
De lamp geeft ongeveer 350 lumen. De batterij laadt in 6 uur op en gaat bij beweging 20 seconden aan. Een upgrade is de Lucris Solar XL serie.
Dit is een modulair systeem. Je koopt losse lampen en een los zonnepaneel. De set met 2 wandlampen en een paneel kost rond de €120,-. De lampen geven 600 lumen en de batterij gaat langer mee.
Dit is ideaal als je een schuur of berging naast je tiny house hebt.
Voor netstroom lampen kijk je naar de buitenspot van het merk Steinel. De Steinel XSolar L is weliswaar solar, maar de XSensor serie op netstroom is een topkeuze.
Een Steinel IS 360 sensorlamp op netstroom kost rond de €80,-. Je betaalt dan voor Duitse kwaliteit, een degelijke bewegingssensor en een lichtopbrengst van 1000 lumen. Als je slim wilt zijn, kies je voor een systeem van Philips Hue.
Een losse Hue outdoor wandlamp (bv. Calla) kost rond de €60,-.
Je hebt dan wel de Hue Bridge nodig (€50,-). Dit geeft je de mogelijkheid om scenes in te stellen, timer-functies te gebruiken en het licht te dimmen. Dit is een investering, maar het werkt naadloos samen met je slimme tiny house interieur.
Praktische tips voor jouw situatie
Denk na over je stroombron. Leef je off-grid met een accupakket van 24V of 48V?
Dan is elk watt dat je verbruikt vanuit je zonnepanelen belangrijk. Kies dan voor zuinige LED-lampen op netstroom, maar sluit ze aan via een tijdschakelaar of een bewegingssensor.
Zo voorkom je dat ze onnodig branden. Of kies voor een degelijk solar systeem met een apart paneel op het dak. De installatie van netstroom is een klusje voor een professional.
De regels voor elektra in Nederland zijn streng. Zeker als je tiny house op een los perceel staat en je een eigen groepenkast hebt. Zorg dat je kabel diep genoeg ligt (minimaal 50 cm) als je hem in de grond legt. Gebruik geen standaard huishoudkabel, maar een speciale grondkabel (YMAK).
Wat betreft lichtopbrengst: te fel is ook niet goed. Voor een pad naar je deur is 200-400 lumen genoeg.
Voor een terras of werkplek buiten wil je 700-1000 lumen. Kies voor warmwit licht (2700K - 3000K).
Dat voelt knus en gezellig, en verstoort de natuur minder dan fel blauw licht (6000K). Een veelgemaakte fout is de zonnepaneel-locatie. Zet het paneel nooit in de schaduw van je eigen tiny house of een boom.
En kijk uit dat je paneel niet in de winter onder een laag sneeuw verdwijnt.
Een plekje op het zuiden, met een hoek van ongeveer 45 graden, is ideaal voor de Nederlandse breedtegraad. Denk ook aan diefstal. Een losse solar lamp die je in de grond prikt, is makkelijk meegenomen.
Schroef ze vast met anti-diefstal schroeven of kies voor modellen die je vastmaakt aan de muur. Bij netstroomlampen is diefstal minder een issue, maar vandalisme wel.
Kies voor lampen met een stevig aluminium behuizing en gehard glas. Als je twijfelt, begin dan klein.
Koop één goede solar lamp van rond de €50,- en test die een maand. Kijk hoeveel licht je echt krijgt op de donkerste dagen. Als dat voldoet, breid je uit.
Zo voorkom je een dure aanschaf van een systeem dat in de winter niet werkt. Jouw tiny house verdient licht dat werkt, zonder gedoe.