Bosch Thermotechnology zonneboiler tiny house: Logasol review
Een zonneboiler in je tiny house: het klinkt als een droom. Warm water zonder dat je aan het net hangt.
Bosch Thermotechnology levert met de Logasol serie een product dat specifiek voor deze situaties lijkt gemaakt.
Maar werkt dat in de praktijk echt zo soepel als de brochure belooft? Ik duik in de specificaties, de installatie en de realiteit van off-grid leven. Je wilt vrijheid. Geen gasrekening, geen afhankelijkheid van een energiebedrijf.
Toch is de keuze voor een zonneboiler in een tiny house niet zo simpel als alleen een paneel op het dak leggen. Ruimte is schaars, het budget is vaak beperkt en de techniek moet perfect werken. De Bosch Logasol is een mooie optie, maar laten we eerlijk zijn: er zitten haken en ogen aan.
Waarom kiezen voor een zonneboiler in een tiny house?
De gemiddelde tiny house bewoner verbruikt per dag ongeveer 30 tot 50 liter warm water.
Dat is voor één persoon, soms twee. Een gewone cv-ketel of boiler is vaak te groot, te log en verbruikt te veel stof als je hem niet constant gebruikt.
Een zonneboiler systeem is daarom logisch: je benut de zonne-energie direct voor je sanitair warm water. De Bosch Logasol serie combineert een zonnecollector met een opslagvat. In de zomer kan dit systeem voor 100% van je warmwaterbehoefte zorgen. In de winter draait het bijna volledig op de back-up (vaak een elektrische element).
Het voordeel is de gasloze werking. Je bent weliswaar elektrisch nodig voor de pomp en het bijverwarmingselement, maar je verbruikt geen gas.
Een bijkomend voordeel voor tiny houses is het gewicht. Een Bosch Logasol collector weegt ongeveer 35 kg. Het bijbehorende vat hangt daarbij.
In totaal kom je uit op zo'n 80-100 kg extra belasting op je constructie. Dat is acceptabel voor de meeste tiny house frames, mits je het dak versterkt. Een standaard cv-ketel weegt vaak meer en neemt meer vloeroppervlakte in beslag.
De Bosch Logasol: specificaties voor de kleine schaal
De Logasol serie van Bosch Thermotechnology is er in verschillende maten. Voor een tiny house kijk je naar de kleinere opties.
De Logasol SKV 200 is een veelgekozen model. Dit is een compacte boiler van 200 liter. Dat is ruim voldoende voor een dag douchen en afwassen voor twee personen.
De collector (het zonnepaneel) voor de Logasol is vaak de SKS 20 of SKS 25.
Deze heeft een afmeting van ongeveer 2 meter bij 1 meter. Dit formaat past vaak wel op het dak van een tiny house, maar je moet rekening houden met de hellingshoek. Een hoek van 30 tot 45 graden is ideaal.
In Nederland is de opbrengst in de winter laag. Verwacht niet dat je in december je douche kunt vullen met alleen zonnestralen.
Een belangrijk detail is de aansluiting. De Logasol werkt met een gesloten systeem (dragermedium water/glycol). Dit is vorstvrij.
Dat is essentieel voor tiny houses die niet het hele jaar door verwarmd zijn. Als je huisje bevriest, mag de collector niet leeglopen. De pomp van het systeem verbruikt ongeveer 30-50 Watt. Dit is nihil in vergelijking met de elektrische boiler die soms als backup dient (2000-3000 Watt).
Installatie: de praktische uitdagingen
De installatie van een Logasol systeem in een tiny house vraagt om slimme keuzes. De boiler moet binnen staan.
In een tiny house is de badkamer vaak klein. Een vat van 200 liter heeft een diameter van ongeveer 60 cm en een hoogte van 145 cm.
Dat is een flinke staander. Je kunt hem onder een verhoogde vloer plaatsen, maar dan moet je wel onderhoud kunnen plegen. De leidingen van de collector naar het vat lopen via het dak.
Je moet gaten boren in de buitenwand en het dak. Dit is het moment om na te denken over isolatie.
Een tiny house is vaak super geïsoleerd (Rc-waarde van 4 of meer). Een gat in de wand is een koudebrug. Gebruik hoogwaardige isolerende doorvoeren. Bosch levert specifieke aansluitsets, maar die zijn vaak gemaakt voor standaard woningen.
Pas ze aan voor de dunne wanden van een tiny house. Elektriciteit is de tweede uitdaging.
De Logasol heeft een regelaar nodig (bijvoorbeeld de Bosch M30). Deze regelt de pomp en de back-up. In een off-grid situatie moet je deze aansluiten op je accubank.
Je hebt voldoende zonnepanelen nodig om ook de elektrische boiler te kunnen stoken als de zon even weg is. Reken op een extra zonnepaneel van 300W puur voor de backup van de warmwaterproductie.
Kostenoverzicht: wat kost een Logasol systeem?
De investering voor een Bosch Logasol of een Daalderop zonneboiler in je tiny house loopt snel op.
De hardware zelf kost tussen de €2.000 en €3.000. Dit is inclusief de collector, het vat en de basisregeling. Voor een tiny house kies je vaak voor een losse elektrische boiler als backup (bijvoorbeeld een 150 liter boiler van €400-€600) in plaats van de duurdere gas-aansluiting. De installatiekosten zijn variabel.
Als je het zelf doet, ben je materiaal (koperen leidingen, bevestiging, doorvoeren) kwijt voor zo'n €300-€500. Schakel je een installateur in, dan rekenen ze al snel €1.500 tot €2.500 voor de complete installatie.
Dit hangt af van de bereikbaarheid van je tiny house en decomplexiteit van de elektrische aansluiting.
De total cost of ownership op lange termijn is interessant. Je bespaart op gas. In een tiny house verbruik je ongeveer 400-600 m3 gas per jaar voor warm water (als je gas zou gebruiken).
Tegen de huidige tarieven (€1,20 per m3) is dat €480-€720 per jaar. De Logasol verdient zich in 5 tot 7 jaar terug, mits je geen dure installateur inhoudt. Let wel: de levensduur van de collector is 25 jaar, de boiler 10-15 jaar.
Off-grid realiteit: werkt het zonder netstroom?
Het idee van "helemaal los van het net" is mooi, maar technisch lastig met een zonneboiler. De Logasol heeft een pomp nodig om het water rond te pompen.
Zonder stroom geen circulatie. In een off-grid tiny house moet je dus zorgen dat je accubank voldoende capaciteit heeft om deze pomp te laten draaien.
In de zomer is de druk van de zon hoog genoeg om natuurlijke circulatie te bevorderen (thermosifon), maar Bosch systemen zijn meestal actief gepompt. Dit verbruikt weinig, maar het is constant. Een kleine 12V pomp (als vervanger van de standaard 230V pomp) kan helpen, maar Bosch raadt dit niet altijd aan vanwege de regeltechniek.
De echte energy hog is het elektrische bijverwarmingselement. Als de zon op is en je wilt douchen, moet dat element aan. Dit trekt 2000W tot 3000W. In een off-grid situatie met een accubank van 5kWh (wat groot is voor een tiny house) kun je ongeveer 2 uur douchen voordat de accu leeg is.
Dit betekent dat je of een generator nodig hebt, of extreem zuinig moet zijn.
Je kunt de boiler niet 's avonds laat aanzetten zonder je batterijen leeg te trekken.
Veelgemaakte fouten bij tiny house zonneboilers
Een veelvoorkomende fout is het te klein kiezen van het vat. Mensen denken: "Ik woon alleen, 100 liter is genoeg." Maar als je een douche van 10 liter per minuut hebt, leeg je 100 liter in 10 minuten.
Met koud aanvullen duurt je douchebeurt maar kort. Kies voor minimaal 150 liter, liever 200 liter, zeker als je met z'n tweetjes bent.
De tweede fout is de positionering van de collector. Als je tiny house in de schaduw staat of het dak niet optimaal op het zuiden ligt (oost-west is ook een optie, maar met lagere opbrengst), valt de return on investment weg. Je kunt de collector niet zomaar verplaatsen zodra je huisje een plek heeft.
Plan dit dus voor de verplaatsing van je huis. Ten derde: vorstschade vergeten. In Nederland kan het 's winters vriezen. Als je collector leegloopt of niet goed gevuld is met antivries (glycol), springt de boel kapot.
Een Bosch Logasol is gesloten, maar je moet de druk controleren. Bij de keuze voor een thermische zonneboiler in je tiny house kan de leiding naar de buitenboel 's winters bevriezen als deze niet goed geïsoleerd is.
Conclusie: is de Bosch Logasol iets voor jou?
De Bosch Logasol is een kwalitatief hoogstaand systeem dat perfect past bij een tiny house levensstijl die gericht is op comfort en duurzaamheid.
Het is robuust, efficient en compacter dan veel alternatieven. Als je het systeem slim integreert in je bouwplan, levert het jarenlang warm water zonder hoofdpijn. Echter, voor de pure off-grid minimalist is het misschien te elektriciteitsvragend.
De backup boiler trekt veel vermogen. Als je helemaal los wilt, kijk dan naar een combi-systeem van zonneboiler met een houtkachel voor de winter, of accepteer dat je in de winter korter doucht.
Voor de tiny house bewoner die aangesloten is op het net (of een off-grid zonne-energie pakket heeft), is de Logasol een uitstekende keuze.
Ben je van plan je tiny house te verplaatsen? Denk dan na over de demontage van de collector. Het is mogelijk, maar het kost tijd en moeite. Voor de vaste tiny house bewoner op een eigen stukje grond is de investering in de Bosch Logasol het overwegen waard. Het verhoogt je comfort enorm en verlaagt je ecologische voetafdruk significant.