Wat je nodig hebt: materialen en gereedschap
Voordat je naar de bouwmarkt rent, even een reality check: een fundering is het gedeelte van je huis dat je nooit meer ziet, maar waar je absoluut niet op moet besparen. Goedkoop is hier duurkoop. Je hebt een lijstje nodig dat er best stevig uitziet. Verwacht een totaalprijs voor de materialen vanaf ongeveer €800 tot €1500, afhankelijk van de grootte van je tiny house en de keuze voor betonmix.
▶Inhoudsopgave
- Betonstaal (repen): Voor een tiny house van 3x9 meter rekenen we op een dubbele wapening. Ga voor 8mm of 10mm diameter. Je hebt ongeveer 120 meter nodig (€0,60 - €1,00 per meter).
- Betonstaal binddraad: De binddraad om de matten te maken. Rolletjes van 50 meter kosten een paar euro. Reken op 3 à 4 rollen.
- Betonijzer tang: Onmisbaar. Koop er geen goedkope, die breken na twintig keer draaien. Een stevige tang kost €15 - €25.
- Stortkokers / stortbuis: Om het beton netjes op de juiste plek te krijgen. Zorg dat je er een paar hebt.
- Stortkubiekmeter: Dit is je mal. Je kunt een kant-en-klaar model kopen (vanaf €50) of zelf van multiplex 18mm maken.
- Stelijzers & hamer: Om de mal waterpas en waterpas vast te zetten.
- Betonmortel: Of je nu zelf mixt (cement, zand, grind) of kant-en-klare mortel koopt, reken op zo’n 0,4 m³ voor een gemiddeld tiny house fundering.
- Veiligheidsmiddelen: Handschoenen, veiligheidsbril, stofmasker en stevige schoenen. Geen grapje.
Stap 1: de voorbereiding en het uitzetten van de fundering
Een fundering begint met een gat. Of eigenlijk met een sleuf.
Je wilt een stabiele ondergrond. Graaf de sleuf op de plek waar je tiny house komt te staan. De breedte is ongeveer 40 cm, de diepte hangt af van de vorstgrens in jouw regio. In Nederland is dat vaak 80 cm tot 1 meter.
Je wilt namelijk dat je fundering onder de vorstvrije zone zit, zodat de grond niet onder je huis kan opdrijven door vorst. Zodra de sleuf op de juiste diepte is, stamp je de bodem goed aan.
Daar bovenop komt een laag straatzand van ongeveer 10 cm. Dit egaliseer je en je stampt het nog een keer.
Dit zorgt voor een stabiele ondergrond waarop je de fundering kunt storten. Veelgemaakte fout: Te ondiep graven. Denk niet "het is maar een klein huisje". De krachten van de grond zijn even groot.
Zit je boven de vorstgrens, dan mag je de boel overnieuw doen na de eerste strenge winter. Tijd voor de mal.
Je zet de stortkubiekmeter waterpas en waterpas in de sleuf. Gebruik de stelijzers om alles strak te zetten. Controleer de maten: bij een tiny house van 3x9 meter moet je mal ook exact 3x9 meter zijn. Een foutje van een paar centimeter is nu makkelijk op te lossen, straks als je huis erop staat niet meer.
Stap 2: de betonstaal wapening maken (matten vlechten)
Nu komt het echte werk: de wapening. Je wilt een 'dubbele mat' maken.
Dat betekent dat je twee lagen betonstaal op elkaar legt, met daartussen 'staafhouders' (afstandhouders) zodat het beton eromheen kan stromen. De onderste laag moet ongeveer 5 cm boven de grond zitten, de bovenste laag ongeveer 5 cm onder de bovenkant van je fundering.
Je begint met de repen betonstaal op maat te knippen. Voor een mat van 3x9 meter leg je eerst de lange repen (9 meter) parallel met ongeveer 15 cm tussenruimte. Dan leg je de korte repen (3 meter) er dwars overheen, ook met 15 cm tussenruimte. Je krijgt nu een soort rooster.
Nu het vlechten. Pak je betonijzer tang en binddraad.
Je bindt elk kruispunt vast. Doe dit stevig; je wilt niet dat de wapening gaat schuiven als je het beton eroverheen giet. De klassieke draadknoop is even oefenen, maar dan heb je ook wat.
Je maakt twee van deze matten. Tip voor de luiere zelfbouwer: Je kunt kant-en-klare betonstaalmatten kopen. Dat scheelt een hoop vlechtwerk.
Ze zijn wel zwaar, dus je hebt hulp nodig om ze te verplaatsen.
Kosten: ongeveer €30-€40 per m². Veelgemaakte fout: De matten liggen te laag of te hoog. Gebruik de afstandhouders (betonblokjes of plastic steuntjes) om de mat precies in het midden van je fundering te leggen. Zonder deze afstandhouders is je wapening nutteloos aan de onderkant.
Stap 3: het storten van het beton
Als de matten liggen, is het tijd voor het zware werk. Je kunt kiezen voor een betonmolen (te huur vanaf €50 per dag) of kant-en-klaar beton (centrale betonleverancier).
Voor een tiny house fundering heb je ongeveer 0,4 tot 0,5 kuub beton nodig.
Als je zelf mixt, houd de verhouding aan: 1 deel cement, 2 deel zand, 3 deel grind. Giet het beton in de mal, begin in een hoek en werk naar de andere kant toe. Zorg dat je de mal goed volgiet, zonder luchtbellen.
Gebruik een schep of een staaf om het beton even 'door te roeren' en luchtbellen te verdrijven. Zodra de mal vol is, maak je de bovenkant waterpas met een lange lat (de 'reilat').
Leg de lat op de randen van de mal en beweeg hem heen en weer. Het overtollige beton haal je eraf. Dit is je bovenkant. Zorg dat ie strak is, want hier moet straks je houten funderingsbalk op komen.
Timing is alles: Als je in de zomer bouwt, droogt het snel.
Je moet het beton de eerste 2 tot 3 dagen vochtig houden (afdekken met plastic of af en toe sproeien). Als het te snel uitdroogt, breekt het en krijg je scheuren.
Stap 4: uitharden, controleren en afwerken
Het beton is gestort, maar het is nog niet klaar. Beton heeft ongeveer 28 dagen nodig om volledig uit te harden. De eerste week is het het zwakst.
Je mag er voorzichtig op lopen, maar bouwmateriaal erop stapelen is nog geen goed idee.
Na een week kun je de mal (de stortkubiekmeter) voorzichtig verwijderen. Je hebt nu een strakke betonstrook.
Controleer of de maten kloppen. Is de fundering waterpas? Gebruik een waterpas of een laser.
Als de fundering volledig uitgehard is, kun je de funderingsbalken (vaak geïmpregneerd hout of staal) plaatsen.
Zorg dat je de bouten of ankers direct in het natte beton hebt gedraaid, of boor later gaten voor chemische ankers. Veelgemaakte fout: De fundering is niet waterpas. Dit is een ramp voor de opbouw van je tiny house. De wanden komen scheef te staan en ramen en deuren sluiten niet. Check, dubbelcheck en driedubbelcheck het waterpas vlak voordat het beton hard wordt.
Verificatie-checklist: is je fundering klaar?
Voordat je verder gaat met de vloer en de wanden, loop deze checklist na.
- Diepte: Zit je fundering minimaal 80 cm diep (onder de vorstgrens)?
- Waterpas: Is de bovenkant van de betonstrook waterpas en waterpas? Maximaal 2 mm afwijking over de gehele lengte.
- Maten: Komen de buitenmaten overeen met de tekening van je tiny house?
- Wapening: Ligt de betonstaal mat in het midden van de fundering (niet onderin of bovenop)?
- Hardheid: Is het beton minimaal 7 dagen oud voordat je de mal verwijderd? En minimaal 28 dagen voordat je het volle gewicht van je huis erop zet?
- Ankers: Zitten de bevestigingspunten voor je funderingsbalken op de juiste plek?
Als je hier een 'nee' hebt, moet je iets repareren of overdoen. Beton is duur en zwaar, je wilt het liever in één keer goed doen. Als je dit allemaal kunt afvinken, ben je klaar.
Je hebt een solide basis gelegd waar je jarenlang op kunt bouwen. Nu is het tijd om het hout op te gaan zetten en je tiny house vorm te geven. Succes met de volgende stap!