Bestemmingsplan Steenwijkerland tiny house: welke percelen zijn toegestaan?

Je hebt je tiny house uitgezocht, de bouwtekeningen liggen klaar, en dan komt de hardste klap: het bestemmingsplan. In Steenwijkerland is het een doolhof van regels, bestemmingscodes en vergunningsvrij bouwen.

Je wilt natuurlijk niet dat je droomhuis na drie maanden bouwen gesloopt moet worden omdat je op de verkeerde grond bent begonnen. Laten we even door de regels heen prikken, zodat je precies weet waar je mag staan en wat je opties zijn. Steenwijkerland is een prachtige gemeente, maar streng.

De gemeente zit niet te wachten op wildgroei van illegale huisjes. Tegelijkertijd willen ze wel meewerken aan tiny houses, mits het past binnen hun visie op wonen en natuur.

Het draait allemaal om de juiste plek en de juiste papieren. Zonder die papieren ben je een bouwwerk zonder vergunning en dat is precies wat je niet wilt.

De basis: Wat is eigenlijk je startpunt?

Voordat je een perceel gaat bezichtigen, moet je één ding helder hebben: wil je permanent wonen of recreëren?

In Steenwijkerland maakt dat een wereld van verschil. Permanente bewoning op een recreatieve bestemming is bijna onmogelijk zonder juridisch gevecht. Recreatief wonen mag vaak wel op plekken waar toerisme is toegestaan, maar dan mag je er officieel niet het hele jaar door verblijven.

Een tiny house op eigen grond is de droom, maar in Steenwijkerland vaak de moeilijkste optie. Veel percelen zijn groen of agrarisch bestemd.

Daar mag je in principe niet bouwen voor wonen. De gemeente wil voorkomen dat het buitengebied volgebouwd wordt met stenen huizen.

Jouw tiny house op wielen is vaak een roerend zaak, maar als het een fundering krijgt, telt het al snel als 'bouwwerk'.

De magische code: 'Bijgebouw' vs. 'Woning'

De meeste tiny house bewoners in Steenwijkerland weten dit trucje: ze bouwen een tiny house als 'bijgebouw' bij een bestaande woning.

De regels voor bijgebouwen zijn vaak soepeler. Je mag ze bouwen in de tuin, mits ze kleiner zijn dan 30 m² en niet hoger dan 3 meter. Zo blijft het vaak binnen de grenzen van 'bouwvrijstelling' of een eenvoudige omgevingsvergunning. Het risico? De gemeente controleert streng op bewoning.

Als ze zien dat je er permanent woont (met je hoofdverblijfplaats daar), en het is een bijgebouw, dan ben je de klos. De oplossing is soms creatief: combineer het met de hoofdwoning of zorg dat je het huisje tijdelijk kunt verplaatsen. Al is dat verplaatsen met een fundering vaak een crime.

De leukste locaties: Waar zoeken anderen?

Wie in Steenwijkerland zoekt naar een plekje, kijkt vaak naar de randen van de gemeente. Denk aan de omgeving van Giethoorn, waar recreatie groot is.

Daar zijn percelen te huur of te koop die recreatief bestemd zijn. Je mag er vaak een 'chalet' of 'tuinhuis' plaatsen. Als je tiny house eruitziet als een tuinhuis en niet te groot is, kom je vaak weg.

Een andere hotspot is de landelijke strook bij Steenwijk en Vollenhove. Hier zitten oude boerderijen met grote tuinen.

Soms willen boeren wel een stukje grond verpachten voor een tiny house. Let wel: dit is vaak grijs gebied. De gemeente tolereert het soms, maar officieel is het vaak niet toegestaan. Vraag altijd om een pre-overleg (voorbereidend gesprek) bij de gemeente.

De gouden tip: Pre-overleg aanvragen

Ga nooit zomaar een stuk grond kopen of huren zonder met de gemeente te praten. In Steenwijkerland kun je een 'pre-overleg' aanvragen. Dit kost geld (rond de €500,- tot €700,-), maar het is de beste investering die je kunt doen.

Je legt je plan voor en de gemeente vertelt je of het kansrijk is.

Ze kijken naar het bestemmingsplan en de welstandsregels. Wat je nodig hebt voor dit gesprek: een schetsontwerp, een omschrijving van het materiaalgebruik (liefst hout, natuurlijk), en de afmetingen.

Benadruk dat je duurzaam wilt wonen en geen overlast geeft. Steenwijkerland houdt van groen en rust. Speel daarop in.

De specifieke percelen: Wat werkt wel?

Er zijn een paar typen percelen die vaak slagen in Steenwijkerland. Allereerst: stukjes grond bij boerderijen die bestemd zijn voor 'agrarische wonen' of 'agrarische bedrijvigheid'. Soms mag je daar een woning bouwen, mits je kijkt naar het toegestane gebruik van de grond en er een agrarische bestemming aanhangt (zoals een kleinschalige zorgboerderij of stadslandbouw).

Dat is een pittige route, maar het kan. Ten tweede: recreatieparken. Als je een chalet koopt op een park, mag je dat vaak vervangen door een tiny house (mits het voldoet aan de parkregels en de bouwstijl).

De parkhouder moet het goedkeuren. Dit is vaak de makkelijkste weg naar een legale plek. De kosten liggen wel hoger (parkkosten).

De kostenposten die je niet mag vergeten

Naast de grond en het huisje, zijn er de leges voor de vergunning.

In Steenwijkerland betaal je een percentage van de bouwkosten. Voor een tiny house van €60.000,- ben je al gauw €1.500,- tot €2.000,- kwijt aan leges. Tel daar de kosten voor de aansluiting op het elektranetwerk en de riolering bij op.

Veel tiny houses zijn off-grid, maar dat mag lang niet overal. Wil je op het openbare net?

Dan moet je aansluitingen regelen. Dat kan makkelijk €3.000,- tot €5.000,- kosten.

Een septic tank of riooloplossing kost ook geld. Houd rekening met minimaal €10.000,- extra naast de aanschaf van het huisje.

Vergunningsvrij bouwen: De uitzondering

Er is een lichtpuntje. Als je tiny house kleiner is dan 10 m² en niet hoger dan 3 meter, en het verplaatsbaar is, mag het soms vergunningsvrij zijn.

Check wel altijd het bestemmingsplan voor geschikte percelen. Maar dat geldt alleen voor tuinhuizen, niet voor wonen. Woningbouw is bijna nooit vergunningsvrij.

De regels voor 'verbouwingsvrij' zijn sinds de Omgevingswet iets soepeler, maar voor de basis van een woning blijft de vergunning nodig.

De Omgevingswet (ingegaan in 2024) heeft de regels iets vereenvoudigd, maar in Steenwijkerland zijn de uitvoeringsregels nog streng. De gemeente werkt met een 'omgevingsplan'. Daarin staat precies wat mag. Check in het lokale bestemmingsplan welke locaties beschikbaar zijn via de website van Steenwijkerland. Zoek op 'omgevingsplan' en je adres of perceel.

De checklist: Voordat je tekent

Voordat je een handtekening zet onder een koop- of huurcontract, loop je deze checklist af.

Is het bestemmingsplan in te zien? Vraag de verkoper erom. Staat er 'wonen' of 'recreatie' op?

Als het agrarisch is, is de kans op een vergunning klein tenzij je een boer bent. Twee: Zit er water en stroom in de buurt?

Als je 500 meter van de weg af zit, wordt aansluiting duur.

Drie: Wat is de bodemkwaliteit? In Steenwijkerland zijn delen veenachtig. Een zware fundering is nodig, anders zakt je huisje weg. Dat kost geld. Vier: Is er een bestemmingsplanwijziging nodig? Dat duurt maanden en kost duizenden euros.

Conclusie: De weg naar jouw plekje

De perfecte plek in Steenwijkerland bestaat, maar je moet er moeite voor doen. De makkelijkste weg is een bestaand recreatieperceel of een stukje grond bij een boerderij met een bestemming die ruimte biedt. De moeilijkste weg is het veranderen van een agrarisch bestemmingsplan, dat raad ik je af tenzij je veel geld en tijd hebt.

Zorg dat je het spel slim speelt: ga in gesprek met de gemeente, wees open over je plannen en zorg dat je ontwerp er 'netjes' uitziet.

Steenwijkerland wil geen chaos, ze willen een mooie toevoeging aan het landschap. Zorg dat jij dat bent, en je staat er over een jaar misschien wel.