Bestemmingsplan Achtkarspelen tiny house: welke percelen zijn toegestaan?

Een tiny house bouwen of kopen is één ding. Maar mag het eigenlijk wel op dat ene perceel dat je op het oog hebt in Achtkarspelen?

Die vraag houdt veel starters bezig. De gemeente is streng, en de regels rondom bestemmingsplannen kunnen ingewikkeld zijn. Je wilt natuurlijk niet je spaargeld investeren in een prachtig huisje dat straks weer afgebroken moet worden.

Gelukkig is er hoop. De gemeente Achtkarspelen (in Friesland) staat bekend als een van de voorlopers wat betreft tiny house-initiatieven.

Ze hebben specifieke locaties aangewezen en procedures ontwikkeld. Toch blijft het zaak om scherp te zijn op de regels. In dit artikel duiken we diep in de bestemmingsplannen, zodat jij precies weet waar je aan toe bent en welke percelen een reële optie zijn.

De basis: Wat is een bestemmingsplan eigenlijk?

Een bestemmingsplan is de wet voor de grond. Het bepaalt wat er mag gebeuren op een stukje grond. Voor een tiny house betekent dit vaak het verschil tussen ‘legaal wonen’ en ‘illegale bouw’.

In Achtkarspelen kijk je allereerst naar de bestemming van de grond. Is het ‘Wonen’? Of misschien ‘Agrarisch’?

Een tiny house valt in principe onder ‘Wonen’, maar de vorm is vaak anders dan een standaard vrijstaande woning. De gemeente hanteert de Regeling Kleine Lokale Woonvormen (RKLV).

Dit is jouw startpunt. Deze regeling maakt het mogelijk om kleinere woningen te realiseren, mits ze voldoen aan specifieke eisen. Je kunt niet zomaar op een willekeurig weiland gaan staan.

Je hebt een plek nodig die in het bestemmingsplan als zodanig is aangewezen of waar een tijdelijke ontheffing voor is verleend.

Wijziging van het bestemmingsplan is een traject dat jaren kan duren, dat is meestal niet haalbaar voor een individuele bewoner.

De criteria: Wat zoekt de gemeente in een perceel?

De gemeente Achtkarspelen heeft een visie op tiny houses. Ze willen graag dat de woningen passen in de omgeving en dat ze geen overlast veroorzaken.

Daarom zijn er een aantal harde criteria waar een perceel en jouw woning aan moeten voldoen. Ten eerste de grootte. Een tiny house op wielen (THOW) mag vaak niet groter zijn dan 50 tot 60 vierkante meter woonoppervlakte.

Ten tweede de fundering. Hoewel een tiny house op wielen mobiel is, eist de gemeente vaak dat het vastgezet wordt.

Dit kan met een simpele fundering van schroefpalen of een betonplaat. Dit is nodig voor de veiligheid en voor de vergunning. Daarnaast kijkt de gemeente naar water en energie.

Je moet aantonen dat je het huis zelfvoorzienend kunt maken of dat je kunt aansluiten op het openbare net. Dit geldt ook voor riool. Een grijswaterfilter in de tuin is soms een optie, maar de gemeente kan eisen dat je aangesloten wordt op het riool.

Specifieke locaties en projecten in Achtkarspelen

Gelukkig hoef je het wiel niet helemaal zelf te draaien. In Achtkarspelen zijn er al bekende locaties waar tiny houses (gaan) komen.

Een bekend project is gelegen in Kollum. Hier zijn specifieke percelen uitgegeven voor de bouw van kleine woningen. Net als bij het bestemmingsplan voor toegestane percelen in andere gemeenten, zijn deze locaties vaak al voorzien van de juiste bestemming of onderdeel van een tijdelijke proef.

Een andere plek is de omgeving van Surhuisterveen. Hier zijn initiatieven geweest voor kleinschalige bewoning op voormalige agrarische percelen.

Let op: deze locaties zijn vaak schaars. De gemeente hanteert een wachtlijst of een selectieprocedure. Je kunt niet zomaar een stukje grond kopen en er een tiny house op zetten. Kijk bijvoorbeeld naar het bestemmingsplan voor beschikbare kavels. Vaak gaat het om pachtgrond of grond die in eigendom is van de gemeente of een projectontwikkelaar die specifiek zoekt naar bewoners voor deze locaties.

De valkuil: Tijdelijke bewoning vs. permanente bewoning

Een veelgemaakte fout is het verwarren van tijdelijke en permanente bewoning. Veel tiny houses zijn in eerste instantie bedoeld als tijdelijke woning. Dit kan via een vergunning voor ‘bouwen in afwachting van een bestemmingsplanwijziging’ of via de crisis- en herstelwet.

Dit geeft je een periode van bijvoorbeeld 5 of 10 jaar om te wonen.

De valkuil? Na die periode ben je je huis kwijt, tenzij je een permanente vergunning hebt gekregen.

In Achtkarspelen is het streven om tiny houses een vaste plek te geven, maar dat gaat niet vanzelf. Je moet actief meewerken aan de procedure om het bestemmingsplan voor jouw tiny house te wijzigen naar ‘Wonen – kleinschalig’. Zonder deze stap blijft het een gok. De gemeente kan besluiten dat de proefperiode voorbij is en dat je het perceel moet ontruimen.

Stap-voor-stap: Zo check je of jouw perceel mag

Wil je zeker weten of jouw droomperceel mag? Volg dan dit stappenplan. Dit voorkomt teleurstellingen en financiële schade.

1. Check het bestemmingsplan: Ga naar de website van de gemeente Achtkarspelen. Zoek op het adres of de kadastrale gegevens. Download het PDF-bestand van het bestemmingsplan. Zoek naar de letters ‘W’ (Wonen) of ‘A’ (Agrarisch) met specifieke bouwvlakken.
2. Het vooroverleg: Neem contact op met de afdeling Ruimte van de gemeente. Vraag om een ‘pre-overleg’. Neem je plannen mee: tekeningen van het huisje, de fundering, en je plannen voor water/energie. Vraag expliciet: “Is dit perceel geschikt voor een kleine lokale woonvorm?”
3. Voorkooprecht: Let op of de gemeente of een woningcorporatie voorkooprecht heeft. Dit betekent dat zij het perceel mogen kopen als jij het wilt verkopen. Dit kan van toepassing zijn op grond die bestemd is voor sociale huur of specifieke doelgroepen.
4. Omgevingsvergunning: Zodra je een perceel op het oog hebt, dien je een omgevingsvergunning in. Dit is de officiële stap. De gemeente toetst dan of het past in het bestemmingsplan of dat er een ontheffing nodig is.

De kosten: Wat kost een perceel en vergunning in Achtkarspelen?

De kosten voor een perceel variëren sterk. In Achtkarspelen zijn grondprijzen over het algemeen lager dan in de Randstad, maar schaarste drijft de prijs op.

Reken op een bedrag tussen de €75.000 en €120.000 voor een perceel van 300 tot 500 m² geschikt voor tiny house bewoning.

Dit is vaak inclusief de kosten voor nutsvoorzieningen (aansluiting). Daarnaast zijn er kosten voor de vergunning. Een omgevingsvergunning kost al snel €1.000 tot €2.500, afhankelijk van de complexiteit.

Als je een bestemmingsplanwijziging moet aanvragen (van agrarisch naar wonen), lopen de kosten op tot €5.000 of meer. Dit is vaak een kostenpost die starters vergeten. Je koopt een stuk grond, maar je moet ook betalen om er legaal op te mogen wonen.

Conclusie: De juiste plek vinden

Het zoeken naar een perceel in Achtkarspelen is een uitdaging, maar zeker niet onmogelijk. De sleutel is communicatie met de gemeente.

Ga niet zomaar akkoord met een verkoopcontract zonder dat je de status van het bestemmingsplan helder hebt.

De gemeente Achtkarspelen is meewerkend, maar houdt strak aan de regels voor ruimtelijke kwaliteit. Focus je op de specifieke projecten in Kollum en omgeving. Daar zijn de regels al uitgekristalliseerd.

Als je zelf een perceel zoekt, hou dan rekening met een langere doorlooptijd en extra kosten voor juridische en planologische stappen. Met de juiste voorbereiding woont jouw tiny house straks legaal en fijn in de Frise gemeente.