Aëroob grijswaterzuivering tiny house: met zuurstof snel reinigen

Je bent je tiny house aan het bouwen. Je hebt de fundering liggen, de wanden staan en de zonnepanelen liggen op het dak.

Dan komt de vraag: hoe regel je het water? Afkoppelen van het riool is het doel, maar je wilt geen vieze luchtjes of een ingewikkeld systeem. Een aëroob grijswaterzuiveringssysteem is dan je antwoord.

Het zuivert het water uit je douche en gootsteen supersnel met zuurstof, zodat je het weer veilig kunt lozen in de bodem. Geen ingewikkelde chemie, gewoon moeder natuur een handje helpen.

Wat is aëroob grijswaterzuivering eigenlijk?

Laten we even helder zijn: grijswater is het water dat uit je douche, gootsteen en wasmachine komt. Niet het water uit het toilet.

Aëroob betekent simpelweg dat er zuurstof bij komt kijken. In een aëroob systeem gebruiken we bacteriën die zuurstof nodig hebben om afvalstoffen af te breken. Deze bacteriën leven in een filterbed, meestal van schuimrubber of kunststof korrels.

Stel je voor: je douchewater stroomt de tank in. Er zitten nog zeepresten en haren in.

In plaats van dat dit gaat rotten en stinken, pompt een luchtpomp constante lucht in de tank. De bacteriën gaan aan het werk. Ze eten de viezigheid op en zetten het om in water en CO2. Het resultaat? Schoon water dat je zonder schuldgevoel onder je struiken loost.

Waarom is dit belangrijk voor jouw tiny house? Omdat je vaak off-grid wilt wonen.

Je wilt niet elke week een chemisch toilet legen of een dure septic tank laten leegzuigen. Een aëroob systeem is compact, werkt energiezuinig (als je zonnepanelen hebt) en vermindert je ecologische voetafdruk aanzienlijk. Het is de perfecte brug tussen comfort en zelfvoorzienendheid.

Hoe werkt het in de praktijk?

De kern van het systeem is de zuiveringstank. Die is meestal gemaakt van hoogwaardig polypropyleen of HDPE.

In Nederland zijn systemen van merken als WATEX of de Ecoclear serie populair. Deze tanks zijn compact, vaak maar 1000 tot 1500 liter inhoud.

Dat past makkelijk onder je tiny house of naast je perceel. De werking verloopt in drie stappen. Eerst komt het water in de bezinkkamer. Hier vallen zware deeltjes zoals zand en haren naar de bodem.

Daarna stroomt het water naar de aëratiekamer. Hier spuit de luchtpomp lucht door het water.

De zuurstof activeert de bacteriën die op het vulmateriaal leven. Ze verteren de organische vervuiling. De laatste stap is de nafilter.

Dit is vaak een fijn filter van textiel of kunststof. Het haalt de laatste zwevende deeltjes eruit.

Het gezuiverde water verlaat de tank helder en reukloos. De pomp die dit doet, verbruikt ongeveer 15 tot 25 watt.

Op een zonnepaneel van 100 watt is dat peanuts. Je moet wel rekening houden met geluid; een luchtpomp produceert ongeveer 35-45 decibel. Zet hem dus niet direct onder je slaapkamervloer.

Welke varianten zijn er voor tiny houses?

Er zijn een paar hoofdtypen. De klassieker is de beluchtingsfilterput.

Dit is een ronde of rechthoekige put die je in de grond graaft. Een voorbeeld is de WATEX Mini. Deze kost ongeveer €1.200 tot €1.500 exclusief installatie.

Hij is ideaal voor 1 tot 3 personen. De diameter is vaak 80 cm, de hoogte 120 cm.

Je graaft hem in op een diepte van 80 cm, rekening houdend met de vorstvrije laag.

Een andere optie is het compacte opvangsysteem met een drukfilter. Dit is meer een 'plug-and-play' unit. Merken als Dijkstra Plastics leveren gesloten tanks van 750 liter. Deze zijn licht en makkelijk te transporteren, ideaal als je ook kijkt naar een compacte windturbine voor je tiny house.

De prijs ligt rond de €900 - €1.100. Het nadeel? Je moet de filters vaker vervangen.

Een setje vervangingsfilters kost zo’n €50 per jaar. De derde variant is de helofytenfilter (rietfilter). Dit is biologisch, maar niet per se aëroob in de zin van geforceerde beluchting.

Het is een moerasfilter met riet en grind. Voor veel tiny houses is zo'n natuurlijke afvalwaterketen echter te groot.

Je hebt ongeveer 2 tot 3 vierkante meter grond nodig per persoon. Het kost weinig energie (geen pomp nodig), maar het vraagt ruimte en onderhoud. Kies dit als je een groter perceel hebt en van tuinieren houdt.

Kostenplaatje: van budget tot premium

De totaalprijs hangt af van of je het zelf installeert of uitbesteedt. Zelf doen bespaart veel geld, maar vergt technisch inzicht.

• Budget (Zelfbouw): Een simpele beluchtingstank + luchtpomp. Kosten: €800 - €1.200. Je graaft de put zelf en sluit de leidingen aan. Let op: koop altijd een goedgekeurd systeem met CE-markering.
• Middenklasse (Kant-en-klaar): Een Ecoclear of WATEX systeem inclusief filtermateriaal. Kosten: €1.500 - €2.500. Dit is inclusief de pomp en de tank. Installatie door een loodgieter kost daar nog €500 - €800 bij.
• Premium (Compleet off-grid): Een systeem met extra buffer tanks en een UV-lamp voor sterilisatie. Dit is voor als je het water wilt hergebruiken voor de toiletspoeling of tuin. Kosten: €3.000 - €4.500. Merken als BioRock of high-end filters van Weda.

Hieronder een overzicht van de kosten voor een standaard aëroob systeem, vergelijkbaar met de investering in een stijlvolle airco voor je tiny house.

Vergeet de bijkomende kosten niet. Een vergunning voor een infiltratiesysteem (het lozen van schoon water) kost in veel gemeentes niets, maar je moet wel een bodemonderzoek doen (€300 - €600). Ook de leidingen zelf (PE of PVC) kosten ongeveer €5 per meter.

Reken op ongeveer €200 aan materiaal voor de leidingen van je huis naar de tank. De return on investment is interessant.

Je bent geen geld kwijt aan rioolheffing (gemiddeld €150-€200 per jaar). Bovendien bespaar je op waterkosten als je regenwater gebruikt voor de douche (via een aparte tank). Een gemiddeld systeem verdient zich binnen 5 tot 7 jaar terug, afhankelijk van je waterverbruik.

Praktische tips voor jouw tiny house project

Locatie is alles. Plaats de tank minimaal 2 meter van je fundering en 5 meter van een waterput of bron.

De bodem van de tank moet boven de grondwaterstand liggen in de winter. In Nederland betekent dit meestal dat je de bodem op minimaal 50 cm diepte legt. Meet de grondwaterstand in de herfst, dat is het hoogst. Zorg voor een goed vallende leiding.

Het afvoerwater uit je huis naar de tank moet minimaal 1% stijgen of dalen. Anders blijft het water staan en ontstaat er rotzooi.

Gebruik een diameter van 50 mm voor de afvoerleiding. En leg isolatie om de leiding heen als deze buiten of onder het huis loopt.

Vorst is de vijand van je systeem. Onderhoud is simpel maar essentieel. Een aëroob systeem is geen 'set and forget' apparaat.

Controleer elke 3 maanden de luchtpomp. Maak de luchtsteen schoon (de steen waar de lucht uitkomt) om verstopping te voorkomen.

Een nieuwe luchtsteen kost €15. Laat eens in de 2 jaar het filtermateriaal controleren. Bij systemen van WATEX moet je het vulmateriaal elke 5 jaar vervangen (kost ongeveer €200).

Een veelgemaakte fout: te agressieve schoonmaakmiddelen gebruiken. Chloor of ontstopper doodt de bacteriën in je tank.

Gebruik biologisch afbreekbare schoonmaakmiddelen. Merken als Ecover of groene zeep zijn veilig.

Als je per ongeluk toch chemische troep doorspoelt, moet je de tank leegpompen en opnieuw opstarten.

Dat is een gedoe, dus wees voorzichtig. Tot slot: denk na over de lozing. In Nederland mag je schoon grijswater vaak infiltreren in de bodem via een infiltratiekrat of -buis. Dit moet wel goedgekeurd zijn door de gemeente.

Soms is lozen op een sloot verboden. Check dit altijd bij je gemeente voordat je begint met graven. Niets is vervelender dan een boete omdat je water in de verkeerde sloot loopt.