Een accu met hoge interne weerstand is als een oude fietsband die altijd zacht staat: je moet harder trappen voor minder resultaat.
▶Inhoudsopgave
In een tiny house betekent dat stroom die verloren gaat, batterijen die sneller slijten en een onbetrouwbaar off-grid systeem. Als je van je eigen stroomvoorziening wilt kunnen vertrouwen, moet je weten wat er in die batterij gebeurt. Het meten van de interne weerstand (IR) is de sleutel tot een gezond accupakket.
Wat is interne weerstand eigenlijk?
Elke accu heeft van nature een beetje weerstand. Stel je een waterleiding voor: hoe smaller de buis, hoe meer druk je verliest om het water door te laten stromen.
Bij een accu werkt het hetzelfde. De interne weerstand bepaalt hoeveel energie verloren gaat als warmte wanneer de stroom vloeit.
Hoe hoger de weerstand, hoe meer spanning er inzakt als je iets aanzet. In een tiny house merk je dit direct. Zet je de waterpomp aan en zakken de lampen even weg? Dan is je interne weerstand waarschijnlijk te hoog.
Een gezonde 12V accu heeft een IR van 2 tot 5 milliohm (mΩ) voor een klein model van 100Ah.
Gaat dat richting de 10 mΩ, dan is het tijd om in te grijpen. Waarom is dit zo kritiek? Omdat je in een off-grid situatie vaak piekbelastingen hebt.
Denk aan een omvormer die 2000 watt trekt voor je koffiezetapparaat. Een hoge interne weerstand zorgt voor extra spanningval, waardoor de omvormer sneller uitschakelt dan nodig is. Je verliest dus capaciteit die je nooit gebruikt.
Waarom je dit moet meten in je tiny house
De interne weerstand zegt alles over de gezondheid van je accu. Het is een vroegtijdige waarschuwing voor slijtage.
Een accu kan nog 80% van zijn capaciteit hebben, maar als de IR te hoog is, presteert hij al slecht onder belasting. Je merkt het aan stroomuitval tijdens het koken of het opladen van je laptop.
In een tiny house is elke watt kostbaar. Je wekt misschien maar 5 kWh per dag op met je zonnepanelen. Als je 10% verliest aan interne weerstand, is dat een halve kWh die je mist. Dat is genoeg om drie uur lang een laptop op te laden en je verlichting aan te houden.
Meten geeft je inzicht en bespaart geld. Veel tiny house bewoners wachten tot de accu echt leeg is of kapot gaat. Dat is zonde.
Door de IR periodiek te meten, kun je zien of een accu nog betrouwbaar is. Vooral bij tweedehands accu's of na een koude winter is dit essentieel. Je voorkomt vervelende verrassingen tijdens een weekendje off-grid.
De kern: Hoe meet je de interne weerstand?
Je hebt geen dure apparatuur nodig. Een multimeter en een belasting (zoals een lamp of weerstand) zijn genoeg.
De formule is simpel: IR = (Spanning zonder belasting - Spanning met belasting) / Stroomsterkte. Je meet de open-circuit spanning (OCV) van de accu zonder iets aan te sluiten. Daarna sluit je een bekende belasting aan en meet je de spanning onder load.
Stap 1: Meet de OCV. Sluit je multimeter aan op de plus en min van de accu zonder dat er iets anders op is aangesloten.
Een volle 12V loodaccu moet rond de 12,7V zitten. Een lithium-accu (LiFePO4) rond de 13,3V. Noteer deze waarde. Zorg dat de accu minimaal 2 uur rust heeft gehad voor een accurate meting.
Stap 2: Sluit een belasting aan. Gebruik een bekende weerstand, zoals een 12V lamp van 50 watt.
De stroomsterkte (I) bereken je met I = P / V. Bij 12V en 50W is dat ongeveer 4,2 ampère.
Sluit dit veilig aan en meet direct de spanning op de accupolen. De spanning zal zakken, bijvoorbeeld naar 12,3V. Stap 3: Bereken de IR. Trek de belaste spanning af van de OCV: 12,7V - 12,3V = 0,4V.
Deel dit door de stroom: 0,4V / 4,2A = 0,095 ohm, oftewel 95 milliohm. Voor een nieuwe loodaccu is dit te hoog.
Een gezonde accu zou onder deze belasting niet meer dan 0,1V mogen zakken. Voor lithium-accu's werkt hetzelfde, maar ze hebben een veel lagere IR. Een LiFePO4 accu van 100Ah heeft vaak maar 2-3 mΩ.
Als je bij zo'n accu meer dan 10 mΩ meet, is er iets mis. Let op: lithium-accu's zijn gevoeliger voor fouten. Gebruik altijd geschikte beveiliging (BMS) en overschrijd nooit de maximale stroom.
Varianten en modellen: wat werkt voor jouw tiny house?
Er zijn verschillende accutypes voor tiny houses, en elk heeft zijn eigen typische interne weerstand.
Loodaccu's (AGM of gel) zijn goedkoop maar hebben een hogere IR. Een nieuwe 12V 100Ah AGM accu van bijvoorbeeld Victron Energy of Fullriver kost rond de €300-€400 en heeft een IR van 4-8 mΩ. Na 500 cycli kan dit oplopen tot 15-20 mΩ. Lithium-energie (LiFePO4) is de standaard voor moderne tiny houses.
Een 12V 100Ah accu van Renogy of Eco-Worthy kost tussen de €500 en €800. Deze heeft een IR van 2-4 mΩ en gaat 2000-5000 cycli mee.
De initiële investering is hoger, maar de efficiëntie en levensduur zijn veel beter.
Een hoge IR in een lithium-accu duidt vaak op celbalans problemen of beschadiging. Er zijn ook speciale meetapparaten voor de interne weerstand, zoals de BT169D of een professionele accutester. Deze kosten tussen de €50 en €200.
Ze geven direct de IR weer zonder dat je zelf hoeft te rekenen. Handig als je meerdere accu's hebt of een serie-parallel schakeling gebruikt.
Voor een klein tiny house met één accu is een multimeter vaak genoeg. Let op de temperatuur, of leer meer over de interne weerstand meten. Een koude accu heeft een hogere waarde.
In de winter kan de IR verdubbelen. Een loodaccu bij -10°C heeft misschien 20 mΩ, terwijl hij in de zomer 10 mΩ is.
Plan je meting altijd bij kamertemperatuur of pas de meetwaarden aan voor temperatuur. Dit voorkomt onnodige paniek.
Praktische tips voor je tiny house systeem
Meet regelmatig. Doe dit elke 3 maanden of na een zware belasting, zoals een lange donkere periode.
Noteer de waarden in een logboek. Op die manier zie je trends.
Als de IR elke meting stijgt, is het tijd om de accu te vervangen. Wacht niet tot hij helemaal leeg is. Beperk de belasting. Gebruik een omvormer die past bij je accucapaciteit.
Een 2000W omvormer op een kleine 100Ah accu geeft enorme spanningval door hoge IR. Kies voor een 1000W omvormer of verdeel de belasting over meerdere accu's. Dit verlengt de levensduur aanzienlijk. Combineer met andere metingen.
De interne weerstand is één aspect. Meet ook de capaciteit (met een discharge test) en de laadstatus.
In een tiny house is het slim om een voltmeter met alarm te installeren. Die waarschuwt als de spanning te laag wordt, vaak een teken van hoge IR.
Realistisch gezien: een tiny house off-grid leven is geen wandeling in het park. In onze veelgestelde vragen over stroom lees je dat accu's slijten en je soms moet investeren. Een nieuwe accu van €600 voelt duur, maar het bespaart je een hoop frustratie.
Zorg voor een buffer: een accu die 20% groter is dan je denkt nodig te hebben.
Zo kom je nooit zonder stroom te zitten. Als je twijfelt over je metingen of de gezondheid van je accu, schakel een professional in. Een lokale installateur van zonne-energie kan een uitgebreide test doen voor €100-€150.
Dit is het waard als je twijfelt over de veiligheid of prestaties van je systeem. Je huis is je thuis, en stroom is essentieel.