Een tiny house leeft van stroom, en de accu is je benzinetank. Als je niet weet hoeveel liters er écht in passen, kom je stil te staan.
▶Inhoudsopgave
De capaciteitstest met constante ontlading is de meest betrouwbare manier om te zien wat je accu nog kan.
Geen gokken, geen mooie praatjes van de fabrikant, maar keiharde data voor jouw off-grid bestaan. Veel tiny housers vertrouwen blind op het display van hun Victron of Pylontech. Maar na een jaar of drie slijt die accu.
De capaciteit daalt, en plotseling valt je omvormer uit terwijl de meter nog op 30% staat. Een constante ontladingstest geeft je de werkelijke status. Zo voorkom je dat je midden in de winter zonder power zit.
Wat is een constante ontladingstest?
Een constante ontladingstest meet hoe lang je accu een vaste stroom kan leveren voordat deze leeg is. Je trekt een bekende stroom, bijvoorbeeld 10 ampère, en telt de minuten tot de ondergrens. De formule is simpel: capaciteit (Ah) = stroom (A) × tijd (uren).
Bij een 24V systeem reken je met watt in plaats van ampère.
In tiny house context gaat het vaak om lithium-ijzerfosfaat (LiFePO4) accu's, zoals een Pylontech US3000 (3,5 kWh) of een Victron SuperPack (100 Ah). Deze accu's hebben een nominale spanning van 51,2V voor een 48V systeem of 12,8V voor 12V.
De test controleert de daadwerkelijke bruikbare energie, niet de theoretische capaciteit op het etiket. Waarom niet alleen een laag stroomgetal gebruiken? Omdat accu's reageren op belasting.
Een kleine stroom (0,1C) geeft een ander resultaat dan een zware stroom (0,5C).
Voor tiny houses is een test op 0,2C realistisch: een 100 Ah accu getest op 20A. Zo simuleer je een avond koken, lampen en laptop.
Waarom deze test essentieel is voor je tiny house
Je off-grid systeem is een kwetsbaar ecosysteem. Een te kleine accu leidt tot diepe ontlading, wat de levensduur ernstig verkort.
Een LiFePO4 accu gaat 3000-5000 cycli mee bij 80% DoD (Depth of Discharge), maar als je hem tot 20% leegtrekt, is dat aantal gehalveerd. Meten is weten. Een test vertelt je of je nog kunt vertrouwen op je setup.
Stel je voor: je bent in de winter op een boerencamping in Drenthe, stroom is schaars. Je rekent op 2 dagen autonomie, maar je accu is eigenlijk nog maar 60% van wat hij was. De test geeft je die harde realiteit, zodat je kunt bijsturen. Misschien toch die extra zonnepaneel-set overwegen?
Financieel gezien bespaar je geld. Een nieuwe accu kost zo €1500-€3000, afhankelijk van merk en capaciteit.
Door te testen weet je of je moet vervangen of dat je nog een jaar of twee kunt doen. Geen onnodige aanschaf, geen verspilde investering. Eerlijk en transparant.
Benodigdheden en voorbereiding
Je hebt een constante stroombron nodig, zoals een elektrische weerstand (loadbank) of een omvormer met vaste belasting.
Voor tiny houses werkt een 12V/24V/48V loadbank van 500W tot 2000W goed. Kies een model met instelbare stroom, zoals de AstroAI loadbank (€80-€150) of een professionele unit van Victron (€400-€600). Zorg dat de loadbank past bij je systeemspanning.
Verder een multimeter of een shunt om de spanning en stroom nauwkeurig te meten. Een Victron BMV-712 (€150) of een SmartShunt (€100) geeft realtime data.
Gebruik een timer of stopwatch, en een notitieblok om elke 5 minuten de spanning te loggen.
Zorg dat je accu volledig geladen is voor de test, en dat de temperatuur tussen 15°C en 25°C ligt. Safety first: werk in een droge ruimte, gebruik handschoenen en een veiligheidsbril. Zorg dat de loadbank voldoende koeling heeft, want die wordt heet. Sluit de loadbank rechtstreeks op de accu aan, niet via de omvormer, om meetfouten te voorkomen. Schakel alle andere verbruikers uit.
Stap-voor-stap: de test uitvoeren
Stap 1: Laad je accu volledig op tot 100%. Gebruik een lader die bij je systeem past, bijvoorbeeld een Victron BlueSmart Charger (€100-€200). Controleer of de spanning op het nominale niveau zit: 12,8V voor een 12V LiFePO4, 51,2V voor een 48V systeem.
Stap 2: Sluit de loadbank aan op de accu. Stel de stroom in op 0,2C: bij een 100 Ah accu is dat 20A, bij een 200 Ah accu 40A.
Bij een 48V systeem reken je met watt: 2000W load op een 50 Ah accu (2,4 kWh) is onrealistisch, kies 500W-1000W. Stap 3: Start de timer en schakel de loadbank in.
Log elke 5 minuten de spanning. Stop wanneer de spanning de ondergrens bereikt: 10V voor 12V, 40V voor 48V. Of wanneer de accu-beveiliging uitschakelt.
Noteer de totale tijd. Stap 4: Bereken de capaciteit.
Formule: capaciteit (Ah) = stroom (A) × tijd (uren). Bijvoorbeeld: 20A × 2,5 uur = 50 Ah. Deel door de nominale capaciteit (100 Ah) voor het percentage: 50%. Dit is je daadwerkelijke bruikbare capaciteit.
Stap 5: Vergelijk met fabrieksdata. Een nieuwe Pylontech US3000 (3,5 kWh) moet bij 0,2C ongeveer 95% leveren.
Is het minder dan 70%? Overweeg vervanging. Test altijd bij kamertemperatuur; kou vermindert de capaciteit tot 20%.
Varianten en modellen met prijzen
Voor tiny houses zijn er drie typen accu's: LiFePO4 (meest gangbaar), AGM (loodzuur) en NMC (lithium-ion).
LiFePO4 is veiliger en langer meegaand. Een Pylontech US3000 (3,5 kWh) kost €1200-€1500 en gaat 10 jaar mee.
Een Victron SuperPack 12V 100Ah (1,28 kWh) is €400-€500, ideaal voor kleine systemen. AGM is goedkoper maar minder geschikt voor diepe ontlading. Een 100Ah AGM accu (1,2 kWh) kost €200-€300, maar gaat maar 500 cycli mee bij 50% DoD. Voor tiny houses met weinig budget is het een optie, maar je moet vaker vervangen.
NMC accu's, zoals die van Tesla Powerwall (13,5 kWh), kosten €8000-€10000 en zijn te groot voor de meeste tiny houses.
Vergeet niet eerst je accu tiny house capaciteit te berekenen. Loadbanks: budget opties zoals de Ansmann Energy 12 (€100) werken voor 12V systemen. Voor 48V kies je een Victron Load (€400) of een DIY loadbank met een weerstand van 10 ohm (€50). Prijzen variëren per leverancier; check sites van Off-Grid Europe of SolarShop.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
Fout 1: Testen bij extreme temperatuur. Een koude accu in de winter geeft 20-30% minder capaciteit.
Oplossing: verwarm de ruimte tot 20°C of test in de zomer. Gebruik een accuverwarmer (€50-€100) voor dagelijks gebruik. Fout 2: Te hoge ontladingssnelheid. Test je op 1C (100A op 100Ah), dan daalt de capaciteit door interne weerstand.
Oplossing: houd het bij 0,1C-0,2C voor realistische tiny house belasting. Dit is essentieel voor de levensduur van je accu.
Simuleer je avondritueel: lampen, waterpomp, laptop. Fout 3: Vergeten te kalibreren.
Een onjuiste shunt geeft verkeerde data. Oplossing: kalibreer je meetapparatuur met een bekende weerstand. Of gebruik een professionele tester zoals de Fluke 87V (€300), maar voor tiny houses volstaat een €20 multimeter.
Fout 4: Accu niet volledig opladen. Begint de test met 90% lading, dan meet je onnauwkeurig. Oplossing: gebruik een BMS (Battery Management System) die tot 100% laadt, en wacht tot de laadstroom onder 0,05C zakt. Wees geduldig.
Praktische tips voor je tiny house
Test je accu elk jaar, vooral na een intensieve zomer of winter. Log de resultaten in een spreadsheet: datum, temperatuur, stroom, tijd, capaciteit. Zo zie je de degradatie.
Een gezonde LiFePO4 accu verliest 2-3% capaciteit per jaar. Pas je verbruik aan op basis van de test.
Is je capaciteit gedaald naar 70%? Beperk het gebruik tot 50% DoD om de levensduur te rekken.
Schakel over op spaarlampen (5W per stuk) en een zuinige inverter (95% efficiëntie). Overweeg een extra accu als je meer dan 3 dagen autonomie nodig hebt. Combineer de test met zonnepaneel-checks.
Een 400W paneel levert in Nederland 1200 kWh per jaar, maar schaduw vermindert dat.
Gebruik een MPPT lader van Victron (€150-€300) voor optimaal rendement. Voor tiny houses in Drenthe of Friesland: kies voor 800W zonnepaneel vermogen om je accu te ontlasten. Maak vooraf een goede off-grid energie berekening of raadpleeg een specialist als je twijfelt over je setup. Off-Grid installateurs zoals Van der Valk of een lokale elektricien kunnen helpen.
Kosten: €100-€200 per uur. Maar met deze test kun je veel zelf. Je tiny house droom blijft draaien, mits je weet wat je hebt.