Een tiny house heeft maar weinig vierkante meters, maar wel een compleet elektrisch systeem.
▶Inhoudsopgave
Dat betekent dat je aardlekschakelaar niet zomaar een standaard keuze is. In een doorsnee huis heb je ruimte voor een grote groepenkast met veel speling. In jouw tiny house is elke millimeter belangrijk en moet de installatie perfect passen bij de beperkte stroomcapaciteit van een camperaansluiting of krachtstroompaal.
Veel tiny house bouwers kiezen voor een standaard oplossing van de bouwmarkt, maar die blijkt vaak te groot of te zwaar. Je moet slim kiezen.
De aardlekschakelaar beschermt je tegen elektrocutie en brand. In een kleine ruimte waar je dicht op elkaar leeft, is die bescherming nog kritischer.
Je kunt je geen stroomstoring veroorloven die je hele huis platlegt.
Waarom een tiny house anders is
Standaard huizen hebben een hoofdaansluiting van 3x 25A of meer. Een tiny house krijgt vaak een tijdelijke aansluiting via een paal of een camperaansluiting.
Die is beperkt tot 16A of 20A. Dat betekent dat je elektrische installatie direct moet aansluiten op die beperkte capaciteit. De groepenkast in een tiny house is vaak een compact model.
Soms bouw je hem in onder een keukenblad of in een smalle wand. Een standaard groepenkast met vier groepen en een aardlekschakelaar past soms niet.
Je hebt speciale smalle of modulaire systemen nodig. Ook de fysieke omgeving is anders.
Een tiny house beweegt als het op wielen staat. Trillingen kunnen losse verbindingen veroorzaken. Een aardlekschakelaar moet stevig gemonteerd zijn. Bovendien is de temperatuurwisseling in een kleine ruimte groter. Kies componenten die tegen een stootje kunnen.
Typen aardlekschakelaars voor tiny houses
Er zijn drie hoofdtypes. Type A is de standaard die je in de meeste huizen vindt.
Het reageert op sinusvormige lekstromen. Voor een tiny house met alleen verlichting, een koelkast en een waterpomp is type A vaak voldoende. Type F is een variant die beter beschermt tegen pulslekkages. Als je in je tiny house een inverter gebruikt voor zonnepanelen of een DC-DC lader, dan kan er hoogfrequente ruis ontstaan.
Type F filtert dat beter. De prijs ligt rond de €40-€60, iets duider dan type A (€25-€40).
Type B is voor professionele toepassingen met driefasige belasting. In een tiny house komt dat zelden voor, tenzij je een krachtige airconditioning of een elektrische kookplaat op 3 fasen wilt.
Meestal is dat niet nodig. Kies voor type A of F, afhankelijk van je apparatuur.
Plaatsing in de groepenkast
Je begint met de keuze van de groepenkast. Voor tiny houses zijn merken als Hager, Eaton of Schneider Electric verkrijgbaar in compacte uitvoeringen.
Een voorbeeld is de Hager SM102, een smalle kast met ruimte voor 2 groepen en een aardlekschakelaar. Prijs: ongeveer €80-€120. Plaats de aardlekschakelaar direct na de hoofdschakelaar. Zo is elke groep beschermd.
In een tiny house met maar vier groepen is één aardlekschakelaar vaak voldoende.
Wil je scheiden tussen woonruimte en technische ruimte? Dan kun je twee aardlekschakelaars overwegen, maar dat kost ruimte en geld. Monteer de kast stabiel.
Gebruik een stevig wandje of een kast met trillingsdempers. Zorg dat de kast goed bereikbaar is voor keuring en onderhoud.
Een kleine ruimte betekent dat je soms moet kruipen. Kies voor een kast met een klapsysteem of deur die naar boven open kan.
Keuring en veiligheidseisen
Elk tiny house dat aangesloten wil worden op het net of een paal, moet gekeurd worden.
De NEN 1010 is de norm voor laagspanningsinstallaties. Voor tijdelijke aansluitingen geldt vaak de NEN 3140. Een keuringsinstantie zoals Dekra of Kiwa komt langs.
De keuring controleert onder meer de aardlekschakelaar. Test deze met de testknop.
De uitschakeltijd moet onder de 30 ms liggen bij 30 mA lekstroom.
Ook de groepen moeten correct zijn ingedeeld. Een tiny house heeft vaak maar 3 tot 5 groepen. Verdeel slim: groep 1 voor verlichting, groep 2 voor keuken, groep 3 voor sanitair, groep 4 voor reservo. Verwacht kosten van €150-€300 voor een keuring.
Sommige gemeenten eisen een keuring voor een vergunning. Andere accepteren een zelfverklaring. Check dit vooraf. Zonder keuring geen aansluiting.
Stappenplan installatie
Wat heb je nodig? Een compacte groepenkast (bijvoorbeeld Hager SM102), een type A of F aardlekschakelaar (30 mA), 4-6 groepen (10A of 16A), een hoofdschakelaar, kabeldoorvoeren, en materiaal als kabelgoten, krimpkousen en een goede tang.
Reken op €250-€400 voor de materialen. Stap 1: Teken een groepenplan.
Houd rekening met de maximale belasting van 16A. Gebruik geen zware apparaten tegelijk. Zet de elektrische boiler op een eigen groep. Stap 2: Monteer de groepenkast.
Zorg dat de kast waterdicht is (IP44) als je hem in een vochtige ruimte plaatst.
Stap 3: Sluit de kabel van de paal of camperaansluiting aan op de hoofdschakelaar. Gebruik een 3-aderige kabel (L, N, PE) van minimaal 2,5 mm². Stap 4: Sluit de aardlekschakelaar aan.
Van de hoofdschakelaar naar de aardlekschakelaar. Van de aardlekschakelaar naar de groepen.
Stap 5: Sluit de groepen aan. Gebruik 1,5 mm² voor verlichting en 2,5 mm² voor stopcontacten.
Stap 6: Test alles. Gebruik een multimeter om de weerstand te meten. Test de aardlekschakelaar met de testknop. Stap 7: Laat de installatie keuren.
Veelgemaakte fouten
Een fout is te veel groepen proppen in een te kleine kast. Dat leidt tot oververhitting. Kies voor een kast met voldoende ruimte of voor een modulair systeem.
Een andere fout is vergeten te testen. De aardlekschakelaar moet regelmatig getest worden.
Doe dit elke maand. Als hij niet uitschakelt, vervang hem direct.
Veel bouwers sluiten de aardlekschakelaar verkeerd aan. De fase moet op de bovenkant, de nul op de onderkant. Controleer de tekening van de fabrikant.
Een vierde fout is het gebruik van te dunne kabels. In een tiny house wil je ruimte besparen, maar gebruik minimaal 1,5 mm² voor licht en 2,5 mm² voor stopcontacten.
Anders loop je risico op brand. Een vijfde fout is het negeren van de keuring. Zonder keuring geen aansluiting. Plan de keuring ruim van tevoren in.
Keuzekader: welke aardlekschakelaar kies je?
Vraag jezelf af: welke apparaten gebruik je? Alleen verlichting, koelkast en waterpomp? Kies type A.
Gebruik je een inverter of zonnepanelen? Kies type F. Hoeveel ruimte heb je?
Een smalle kast past in een tiny house. Kies voor een compact model zoals Hager SM102 of Eaton PK30. Wat is je budget? Type A kost €25-€40, type F €40-€60.
De totale installatie kost €250-€400. De keuring kost €150-€300.
Is er al een aansluiting? Als je een camperaansluiting gebruikt, check dan of er al een aardlekschakelaar aanwezig is. Soms hoef je er geen extra te plaatsen.
Wil je scheiden tussen woon- en technische ruimte? Kies dan twee aardlekschakelaars.
Dit kost meer ruimte en geld, maar geeft meer veiligheid. Samengevat: voor de meeste tiny houses is een type A aardlekschakelaar in een compacte groepenkast voldoende.
Als je veel elektronica gebruikt, kies type F. Zorg dat je installatie voldoet aan NEN 1010 en laat hem keuren. Dan ben je veilig en kun je zorgeloos wonen in je tiny house.